وبلاگ نويسی و نقيضه سازی

اخيراً رنداني پيدا آمده اند و وبلاگهاي معروف را هجو مي كنند. از جمله، آدم بيكار و با حوصله‌اي وبلاگ حسين درخشان به نام سردبير خودم را هر روز مثل خود او مي‌نويسد. البته با نثري آميخته به هجو و هزل و گاه حرمت كلام را نيز نگاه نمي‌دارد. بهتر از اين شخص، كسي است كه وبلاگ خورشيد خانوم را نمونه سازي كرده و با عنوان شوهر خورشيد خانوم و از زاويه نگاه شوهر فرضي آن مخدره وبلاگ نويس، مطالبي را قلمي مي‌كند. اين افراد حتي قالب و شكل ظاهري وبلاگهاي مذكور را بازسازي كرده اند.

Hoder.jpg

نقيضه سازي يا Parodie يكي از تكنيكهاي رايج و البته كهنسال در حيطه طنز است. در ادبيات فارسي نقيضه سازي سابقه‌اي هزارساله دارد. سوزني سمرقندي شاعر معروف قرن ششم كه زباني تند و بي پروا و هرزه پرداز داشت بر بسياري از شعرهاي سنايي غزنوي شاعر همدوره اش نقايض ركيك ساخته بود. و او را كه نخست شاعري درباري و هزال بود و بعداً توبه كرد و در عرصه زهديات و قلندريات شعر مي‌گفت مسخره مي‌كرد و زهدبازي او را ظاهري و رياكارانه مي‌دانست. عبيد زاكاني كه بزرگترين طنزپرداز ايران است از اين تكنيك بهره بسيار برده است. رساله اخلاق الاشراف او هجويه‌اي است به شيوه رسايل اخلاقي آن روزگار در ملامت اهل عصر و فساد اخلاقي آنها. وي نام رساله‌اش را از يكي از اثار خواجه نصيرالدين طوسي بر گرفته است. عبيد در اخلاق الاشراف از دو مذهب منسوخ و مختار سخن مي گويد. مذهب منسوخ و متروك ، همان ارزشهاي اخلاقي فراموش شده است و مذهب مختار و مرسوم ، ارزشهاي كاذبي است كه جاي آنها را گرفته است. رساله تعريفات و رساله صد پند عبيد هم به شيوه فرهنگنامه‌ها و پندنامه‌هاي رايج و معروف به نقد مناسبات اجتماعي مي‌پردازد. گلستان سعدي كه گونها‌ي از مقامه نويسي است، از روزگار قديم تا حال مورد توجه بسياري از طنز پردازان بوده است. در دوره معاصر فريدون توللي كتاب التفاصيل خود را به سبك و زبان گلستان سعدي پرداخته و يكي از آثار طنز قابل توجه اين روزگار را پديد آورده است. در قرن نهم شاعري به نام بو اسحاق شيرازي ديواني به اسم ديوان اطعمه ترتيب داد و در آن غزلهاي معروف شاعران قرن هشتم مثل حافظ و خواجو و سلمان و ديگران را دستاويز قرار داده و با اصطلاحات مربوط به خوردنيها و نوشيدنيها اشعار طنز آميزي سروده است. به طور مثال، بواسحاق اطعمه بر غزل معروف حافظ :

آنان كه خاك را به نظر كيميا كنند
آيا بود كه گوشه چشمي به ما كنند

چنين نقيضه ساخته است:

گيپا پزان سحر كه سر كله وا كنند
آيا بود كه گوشه چشمي به ما كنند

به همين شيوه يك شاعر ديگر به نام قاري يزدي ديوان البسه اي ترتيب داده است كه البته لطف و صفاي ديوان اطعمه را ندارد. در باره پيشينه و مسايل و جوانب نقيضه سازي اخوان ثالث كتاب مفيد و پر و پيماني به نام نقيضه و نقيضه سازان دارد كه پس از مرگش چاپ شده است و علاقه مندان مي توانند به آن كتاب مراجعه كنند. در سينما نيز از اين قابليت براي ساختن فيلمهاي طنز آميز استفاده شده است. فيلم The Naked Gun (ديويد زوکر، ۱۹۸۸ و دنباله‌های آن) كه هجويه است بر فيلمهاي پليسي و جاسوسي هاليوود، و فيلم Scary Movie (کينن ايوری وينز، ۲۰۰۰ و دنباله‌های آن) كه به ريشخند صحنه‌هاي معروف فيلمهاي ترسناك سينماي آمريكا مي پردازد ، از اين قبيل است.

Khorshid.jpg

در نقيضه سازي شرط نخست آن است كه اثري نقيضه شود كه جزو مشهورات و معروفات باشد. يعني مخاطبان با ديدن نقيضه متوجه شوند كه طنزي كه مي‌خوانند متوجه كدام اثر است و ظرايف و طرايف آن به چه مواردي بر مي‌گردد. از همين روست كه وبلاگ نويسان نقيضه ساز ، سراغ وبلاگهاي معروفي مثل سردبير خودم و خورشيد خانوم رفته اند. نويسنده وبلاگ شوهر خورشيد خانوم البته با زاويه نگاه متفاوتي كه برگزيده، كار خلاقانه تري ارائه مي دهد. و از زبان مردي كه در گير و دار مسايل يك زن سلطه جو و زياده خواه است ، ــ زبانم لال ــ تصورات فمينيستي افراطي بعضي بانوان را به نقد كشيده است. تضاد لحن جاهل مسلكي نويسنده و خواري و توسري خور بودن او در برابر خورشيد خانم، يكي از عوامل جذابيت اين وبلاگ است. شوهر خورشيد خانوم از قالب و شكل و شمايل وبلاگ خورشيد خانوم استفاده كرده ولي با يادداشتهاي او كاري نداشته است. در حالي كه نقيضه نويس وبلاگ سردبير خودم، به قول علما طابق النعل بالنعل مطالب و يادداشتهاي روزانه حسين درخشان را كپي برداري و نهايتاً هجو مي‌كند. ناگفته پيداست كه فرق ميان اين دو وبلاگ از كجاست تا به كجا! البته در مطالب اين وبلاگ نيز نكات انتقادي قابل توجهي وجود دارد. مثلاً نويسنده به خوبي از عهده ترسيم و توصيف طنازانه حس پدرخواندگي و نگاه از بالايي كه در نوشته‌هاي حسين درخشان ديده مي‌شود بر آمده است.

/ 31 نظر / 12 بازدید
نمایش نظرات قبلی
اميرناصري

اول از همه سلام به شما ودستتان درد نكند. حال وهواي وبلاگ ايجاب مي كند آدم دايره بشود( منظورم همان داريه است!) يعني تند تند حرف بزند به همين حالايش اشاره كند وآروز كند حالا، اگر خوب است خوب، واگر بد است باز هم خوب شود! اما شما حرفِ هميشه را مي زني واين به نظرم من عالي ست. پاينده باشد ودل زنده. ضمناً مدرسه ي طاها كه مدرسه اي شيرازي است وبلاگِ مختصري دارد ودر آن گاهي شعر بچه ها را مي نويسيم اگر دلتان با دستتان همراه شد URL ما رو هم ببينيد.

saeed

سلام دوست عزيز شما پرسيده بوديد که در فتوشاپ هنگامی که ميخواهيد چيزی سيو کنيد اين پيغام: could not open the document because the scratch disks are full ظاهر ميشود.. احتمالا دوست عزيز درايو سی شما امکان کار کردن ندارد زيرا که فضای ان کم است برای کار کردن با فتوشاپ .. در فتوشاپ برويد...به اين آدرس که ميگويم. ابتدا تصويری باز کنيد ۲ برروی ان تصوير در قسمت سانتيمتر ان که بوسيله کليد های کنترل + آر امده است کليک کنيد ۳ / پنجره ای باز ميشود ۴/next را بزنيد تا به قسمت..Plug-ins&Scratch Disks را بيابيد بعد در ان پايين درايو D را انتخاب کنيد بعد باز نکست را بزنيد تا برسيد به قسمتMemory&Image Cache در انجا هم رم را تا ۱۰۰٪ افزايش دهيد .. بعد . اوکی کنيد مشکل شما حل ميشود..

سوسن صبا

وبلاگ نويس عزيز ؛ با سلام و احترام ، از شما دعوت مي کنم از وبلاگ و سايت ما بازديد نموده و با ارائه نظراتتان ياريگرمان باشيد . سوسن صبا ؛ روابط عمومي ايران ديدبان

ابراهيم اسماعيلي

سلام.وبلاگ غزلسرايان جوان اصفهان با عنوان غزل امروز متولدشد.لازم به ذكراست كه عرصه فعاليت اين وب به اصفهاني‎ها محدود نخواهدبود.لطف كنيد ،سري به ما بزنيد وراهنمايي بفرماييد.

nazly

ممکنه به من کمک کنيد؟

زبان فارسي در دنياي ارتباطات

موضوع بسيار خوبي را انتخاب كرده‌ايد و مطلب‌تان هم بسيار ارزشمند است. نكته‌اي كه بنده مي‌خواهم اضافه كنم (و شايد شما تعمداً ننوشته‌ايد تا سوءتفاهمي ايجاد نشود) اين است كه چنين نقيضه‌سازي‌هايي به شهرت بيشتر نمونه اصلي كمك مي‌كنند و به‌همين جهت بسياري از رجال سياسي مايلند كه سوژه طنزپردازان و كاريكاتوريست‌ها باشند و حتي گفته مي‌شود كه براي اين منظور پول هم پرداخت مي‌كنند. در مورد نقيضه‌سازي در وبلاگ‌ها بد نيست يادآوري شود كه زماني شايع شده بود كه وبلاگ «سردبير عمه‌ام» را خود حسين درخشان راه‌اندازي كره‌است و در اختيار شخص «نقيضه‌ساز» قرار داده‌است.

farhang

سلام اقا سيد. کلی فيض برديم. البته از اين اقای بيکار علاف اصلا خوشم نمی ايد. ذکرش در بالا رفته بود. به کلبه ما هم گاهی صفا ببخشيد.

farhang

راستی برای گربه سياهت يکه گربه سفيد گفته بودم. اون را هم می شد در همين نقيضه بازی شرکت بدين ٬ نمی شد؟

خون

عرض ارادت و يک سوال ( از همان راستی يک سوال ها ؛) ) زبان نقيضه لزوما طنز است ؟

lمحمدخانی

با سلام مجدد . پيام محبت آميز شما برادر عزيز را مطالعه کردم . کتاب حقير مراحل پايانی چاپ راسپری می کند. در صورت امکان و به واسطه مسائل اخير دو هفته آينده سری به جلسه شعر بزنيد ممنون خواهم شد