درباره «رباعیات خیام در منابع کهن»

شکسته نفسی جزو عادات  ما ایرانیان است ــ ذمیمه یا کریمه بودنش بماند ــ  و از خود تعریف کردن چندان مقبول نمی افتد. اما امروز می خواهم از خلاف آمد عادت طلبم کام و کمی هم به خودم حال بدهم. ده روز پیش نشانی پستی دکتر شفیعی کدکنی را از دوستی گرفتم و کتابهایم را برایشان فرستادم: رباعیات خیام در منابع کهن ، گنجشک ناتمام. چهار پنج روز پیش که از کمر درد خانه نشین شده بودم، ساعت 9 صبح تلفن زنگ زد و همسرم گوشی را برداشت و گفت شفیعی کدکنی با تو کار دارد. صحبت که کردم صدای استاد را شناختم. از ارسال کتابها تشکر کرد و در تعریف از آنها کلی داد سخن داد که خدا وکیلی قند توی دلم آب شد. کتاب شعر چشمش را گرفته بود و کتاب خیام را یک کتاب آکادمیک پایه دانست. تعریفهای شفیعی را اگر به حساب شاگرد نوازی و تشویق تازه کاران هم بگذاریم باز کلی ارزش دارد! اگرچه استاد بیخودی هم از کسی تعریف نمی کند! این را خودشان فرمودند. حرفهای شفیعی کدکنی تا دو سه روز باعث سرخوشی من بود و یقین پیدا کردم راهی که رفته ام اشتباه نبوده است (البته منظورم کار تحقیق است نه شعر).

          بنا به درخواست ناشر کتاب، مرکز نشر دانشگاهی، چند خطی در معرفی کتاب رباعیات خیام در منابع کهن به فارسی نوشته ام و دوست عزیز آقای هادی مظفری آن را به انگلیسی برگردانده است که در پی می آید.

 

رباعیات خیام در منابع کهن

سید علی میرافضلی

تهران. مرکز نشر دانشگاهی. 1382

388 ص. (96 تصویر)

....................

کتاب رباعیات خیام در منابع کهن در پنج بخش سامان یافته و هدف آن گردآوری رباعیات منسوب به خیام از منابع کهن پیش از قرن نهم هجری بوده است.

            در بخش نخست، 28  مأخذ که در آنها 151 رباعی صراحتاً به اسم خیام نقل شده، جای گرفته است. قدیمترین مأخذ این بخش، رساله التنبیه امام فخر رازی (متوفی 606 ق) است.

            در بخش دوم، 29 منبع معرفی شده که در آنها تعدادی از رباعیات منسوب به خیام بدون ذکر نام گوینده نقل شده است. سه فقره از منابع این بخش، سراج السّائرین احمد جام، رساله عینیه احمد غزالی و روح الارواح احمد سمعانی، در زمان حیات خیام و در حوزه خراسان نگارش یافته است. از مجموعه 57 مأخذ، 267 رباعی به دست می آید که با حذف رباعیات تکراری تعداد آنها به 164 رباعی می رسد.

            در بخش سوم کتاب، توضیحات و یادداشتهایی در مورد رباعیات فراهم آمده درج شده است.

            در بخش چهارم، فهرست رباعیات متن بر اساس حروف الفبای قوافی آنها درج شده و نویسنده ، آنها را با پنج فقره از مجموعه های مدوّ‌ن رباعیات منسوب به خیام مقایسه کرده است.

            بخش پنجم کتاب به تصویر دستنویسهای مورد استفاده اختصاص دارد. در این بخش، 70 تصویر از 31  نسخه خطی که در آنها رباعیاتی از خیام نقل شده، گرد آمده است.

........................

Mirafzali, S. Ali

Rubaiyat of Khayyam in the ancient sources.

IranUniversity Press. Tehran. 2004

388 P. (96  Images).

…………………

The book Rubaiyat of Khayyam in the ancient sources is compiled into five parts regarding to collect the quatrains attributed  to Omar Khayyam (the Iranian philosopher and poet) in the ancient sources before ninth century A.H.

                The first part comprises 28 sources in which 151 quatrains stated clearly under the title of the name, "Khayyam". The most ancient source of the part, is the writing  Al-Tanbih of Imam Fakhr Razi (deceased in 606 A.H).

                In the second part, there are 29 sources , in which a number of quatrains of Khayyam quoted without mentioning the name of the narrator. Three sources of the part written in Khorasan region at Khayyam's lifetime. They are including of Saraj Al-Sayerin of Ahmad Jam, Al-Eyniyeh of Ahmad Qazali and Ruh Al-Arvah of Ahmad Sama'ani. 267 quatrains are extracted from the total of 57 sources that are reduced to 164 due to repetitive quatrains.

                In the third part of the book, the needed explanations and notes pertaining to the quatrains are included.

                In the fourth part, the table of quatrains is printed based upon the alphabetical order of the rhymes and the writer compared them with the five sources of compiled collections in the Rubaiat of Khayyam.

                The fifth part is allocated to the images of the  manuscripts. In this part, 70 images are gathered from the 31 manuscripts in which a number of quatrains of Khayyam are quoted.

 

/ 9 نظر / 129 بازدید
سیامک

سلام سيد زلال ! ....بی شک هر دو کار خواندنی و محل تامل است ... چنان که از معرفی شما هم بر مي آيد که کاری پايه ای و تحقيقی ست ...خوب کرديد که متن معرفی را به انگليسی هم برگردانيد . چون امکان پيدا شدن در موتورهای جستجو را برای انگليسی زبانها نيز فراهم می آورد ....شاد باشي و برقرار

فری

سلام بر سید بزرگوار. تبریک میگم همین که استاد شفیعی کدکنی با آن همه گرفتاری زنگ زده ....خستگی ها را از تنت بیرون می کند. سید جان شرمنده من تازه از کرمونشاه برگشتم و به وعده وفا کردم. فدای شما و بدرود.

saiidi

سيد بزرگوار سلام! انتشارکتاب هايت را تبريک می گويم اين لينک اينحا که شعر هايت را دارد باز نمی شود لطفا نگاه دوباره بينداز شايد گره از کار فروبسته ما بکشايی! قربانت

masod

سلام.لطفا به من هم سر بزنين و نظرتون رو در مورد شعر من بگين.می خوام بدونم در چه سطحی از شعر هستم

مهدی

سلام سيدجان. لطف فرموديد. کتابها رسيد هم من و هم آقای جوشايی کمال تشکر را داريم. موفق و سربلند باشی

سيما

سلام بر شما و تبريک مجدد برای موفقيت. کتاب چغوت لقوی شما را در تهران که بودم نيافتم که نيافتم. البته با عنوان گنجشك ناتمام دنبال گشتم. ممکن است انتشاراتی آنرا بنويسيد. لطفا لينکی که نوشتيد درست کنيد تا حد اقل از خواندن برخی از اشعار لذت ببرم. موفق باشيد.....

مسعود طلوع ناصری

جناب آقای میر افضلی سلام مایه افتخار خواهد بود که نظرات و پیشنهادات شما را درباره سایت حکیم عمر خیام نیشابوری www.figmentshadow.com دریافت کنیم. کوچکترین قدردانی ما از زحمات 10 ساله حضرتعالی برای تهیه و تدوین کتاب ارزشمند " رباعیات خیام در منابع کهن " کمک به معرفی شایسته آن در سایت حکیم عمر خیام است که امیدواریم مورد تایید جنابعالی نیز قرار گیرد. منتظر دریافت نظرات شما هستیم - گروه فرهنگی سایه خیال

سهیل یاری گل دره

درود خدا بر شما کتاب رباعیات خیام در منابع کهن بحق کتاب بینظیری است. دستتان مریزاد و دیر زیایید و شاد