۱۳٩٤/٤/۳


کتاب را که باز می‌کنی بعد از صفحه شناسنامه با این شعر مواجه می‌شوی:«هر که باران باشد/روی چشم همه پنجره‌ها جا دارد» و بعد یادت می‌افتد چقدر این شعر برایت آشناست و چقدر در برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی آن را شنیده ای و چقدر در شبکه‌های اجتماعی بازنشر شده است. با اینکه در این موارد تا چه حد حقوق مادی و معنوی شاعر حفظ می‌شود و نمی‌شود کاری ندارم ولی همین که شعری اینگونه بر سر زبان‌ها می‌افتد یعنی حدیث دل است و چیزی در خودش دارد که شعرهای دیگر ندارد.
«مرا می‌نویسی» عنوان مجموعه شعر کوتاه نوشته سیدعلی میرافضلی است که نشر نون آن را منتشر کرده است. میرافضلی از جمله شاعرانی است که نیاز مردم امروز به شعر کوتاه را جدی گرفته است و علاوه بر اینکه در این عرصه صاحب آثار ارزشمند و ماندگاری است، تحقیقات ارزنده‌ای نیز در این حیطه انجام داده است. اشعار کوتاه این کتاب پر از کشف‌های شاعرانه، احساسات بدیع و زیبایی‌های هنری است که سیدعلی میرافضلی همه آنها را در کوتاه ترین شکل ممکن بیان کرده است.طوری که بعد از خواندن کتاب از آنجا که در خودت درد مشترکی با شاعر کشف کرده ای ناخواسته بسیاری از اشعار او را از بَر می‌کنی: «این روزها/ با هر چه دمخور می‌شوی/ با هر که می‌جوشی،تکثیر تنهایی است». این که بتوانی مفهومی همچون تنهایی را در چند سطر به این خوبی و شاعرانگی بیان کنی، الحق که کار هر کسی نیست و چه بسیار داستان‌های بلند و سریال‌های تلویزیونی که ساعت‌ها وقت آدم را می‌گیرند تا اینچنین مضمونی را منتقل کنند و دست آخر نیز ناکام می‌مانند. یا وقتی می‌خوانی:«ای کاش دلتنگی تو بودی/می دیدمت هر روز» با خودت می‌گویی مگر بهتر از این می‌شود عمق دلتنگی‌ات را برای کسی شرح دهی بی آنکه با آه و ناله حوصله‌اش را سر ببری. میرافضلی گاهی با کم‌ترین کلمات تابلویی را نقاشی می‌کند و تصویری را می‌آفریند که به راحتی نمی‌توانی آن را فراموش کنی: «کوه زیباست/خاصه وقتی که بر شانه‌هایش/ماه سر می‌گذارد».
او برعکس خیلی از شاعران نوگرا که به استفاده از  کلماتی همچون قرص اعصاب و سیگار ، سرنگ و ...در شعرهایشان اعتیاد دارند، شاعر باران و درخت و ابر است و در شعرش هرگز سراغ بوی بد سیگار و پیراهن عرق کرده نمی رود مگر جایی که می‌خواهد شدت ناخوشایندی لحظه‌هایی را که بی‌یار می‌گذرد به بهترین شکل ممکن توصیف کند: «بوی سیگار می دهد/ بوی پیراهن عرق کرده/ لحظه هایی که می رود بی تو». در انتها لازم است اشاره کنم «آهسته خوانی» عنوان مجموعه شعر کوتاه دیگری از میرافضلی است که از طرف انتشارات نون منتشر شده است و آن مجموعه نیز در حال و هوای «مرا می‌نویسی» سروده شده است و چیزی از لحاظ زیبایی و شاعرانگی از آن کم ندارد.

روزنامه آرمان، دوشنبه اول تیر 1394، شماره 2784، ص 7





کلمات کلیدی :کتابهای من

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ۱٠:٤٧ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٤/٤/۳
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳٩٤/٢/۸

 

«جُنگ رباعی»، آخرین اثر پژوهشی سید علی میرافضلی، توسط نشر سخن در نمایشگاه کتاب تهران عرضه می شود.

این کتاب، در بردارنده 4200 رباعی کهن پارسی از 35 شاعر معروف و گمنام از سده ششم تا یازدهم هجری است که با تصحیح و تحقیق سید علی میرافضلی سامان یافته است. نیمی از رباعیات این کتاب برای اولین بار است که چاپ می‌شود و مابقی رباعیات نیز تصحیحات جدید از رباعیاتی است که قبلاً به چاپ رسیده است.

در این دفتر ، رباعیات نویافته و چاپ نشده‌‌ای از سنایی غزنوی، عثمان مختاری، امیر معزی نیشابوری، انوری، اثیر اخسیکتی، امامی هروی، سلمان ساوجی، صوفی آملی و محمد سعید تنهای قمی جای گرفته است. 235 رباعی نویافته سنایی غزنوی، رهاورد مغتنمی برای عرصه رباعی پژوهی و سنایی پژوهی است. 159 رباعی نویافته انوری نیز که بر مبنای چهار دستنویس کهن دیوان انوری و هفت جُنگ و تذکره فراهم آمده، از دیگر بخش‌های این کتاب است. از امیر معزی شاعر قرن ششم، در دیوان چاپی تنها 177 رباعی دیده می‌شود. در «جُنگ رباعی» 505 رباعی معزی گردآوری و تصحیح شده که 328 رباعی بیش از نسخه چاپی دارد.

بخشی از «جُنگ رباعی» به گردآوری رباعیات عایشه مقریه، بابا افضل کاشانی، سایل نهاوندی، صوفی کرمانی، مظفر حسین کاشانی، پیامی کرمانی، حقی خوانساری، نذری قمشه‌ای و میرصابر اصفهانی اختصاص دارد. این رباعیات بر مبنای جنگ‌های خطی و تذکره‌های چاپ نشده و تعدادی از منابع چاپی فراهم آمده است. عایشه مقریه بعد از مهستی گنجوی از نام‌ورترین زنان رباعی‌گوی پارسی است و در قرن ششم هجری می‌زیست. در این دفتر برای اولین بار، 44 رباعی او بر مبنای 15 منبع خطی و چاپی عرضه شده است. همچنین 73 رباعیی که در این کتاب به اسم بابا افضل کاشانی گرد آمده، قدیمترین اسناد رباعی‌گویی این حکیم پُر آوازه قرن ششم و هفتم هجری است و از لحاظ صحت استناد، بر همه چاپ‌های پیشین مزیت دارد.

علاوه بر این، رباعیات موجود در دواوین اشرفی سمرقندی، پوربهاء جامی، سید عضد یزدی، سید جلال عضد یزدی، جلال خوافی، روح عطار شیرازی، کمال‌الدین کاشانی، کاتبی ترشیزی، شیخی طبسی، امیدی تهرانی، موالی تونی، محوی همدانی، نظام دستغیب شیرازی و غیاث حلوایی شیرازی بر مبنای یک یا چند دستنویس تصحیح یا بازتصحیح شده است. دیوان اغلب این شاعران تا کنون به چاپ نرسیده و دسترسی محققان تاریخ رباعی فارسی به رباعیات ایشان، موجب گشایش در عرصه رباعی‌پژوهی می‌گردد. از جمله این رباعیات، 537 رباعی محوی همدانی است که از رباعی‌گویان صاحب سبک دوره صفوی به شمار می‌رود و رباعیات او برای اولین بار بر مبنای پنج نسخه اصلی و هشت نسخه کمکی تصحیح شده است.

گزیده‌ای از رباعیات عطار نیشابوری و اوحدالدین کرمانی نیز بر مبنای دو دستنویس کهن در این دفتر گنجانده شده است. «اختیارات مختارنامه»، قدیم‌ترین گزیده رباعیات عطار به شمار می‌رود و مشتمل بر 168 رباعی است و در قرن هشتم فراهم آمده است. 398 رباعی اوحدالدین کرمانی نیز که توسط امین الدین حاج بله از میان حدود 2000 رباعی این عارف رباعی‌گوی اختیار شده، سند با ارزشی از اقبال حلقه‌های تصوف به رباعیات اوحد کرمانی است. این گزیده را ابوالمجد تبریزی در سال 721 هجری در «سفینه تبریز» کتابت کرده است.

بیشترین رباعیات این مجموعه به اثیر اخسیکتی اختصاص دارد. اثیر از شاعران معروف قرن ششم هجری و از اقران خاقانی، مجیر بیلقانی و جمال‌الدین اصفهانی است. دیوان او که در سال 1337 به چاپ رسیده، فقط در بردارنده 67 رباعی است. در مجموعه حاضر، 658 رباعی اثیر بر مبنای چند دستنویس معتبر عرضه شده است. پاره‌ای از این رباعیات، جزو بهترین رباعیات زبان فارسی است و مابقی نیز در شناخت تاریخ رباعی و تحولات زبان و تعیین گوینده رباعیات ناشناخته متون فارسی اهمیت بسیار دارد.

مؤلف، در گردآوری و تدوین رباعیات این کتاب، از 120 نسخه خطی و 180 نسخه چاپی مدد گرفته است و بنا دارد دفتر دیگری از رباعیات کهن فارسی را در مجموعه‌ای دیگر فراهم آورد.

«جنگ رباعی» در 876 صفحه و تیراژ 1100 نسخه در غرفه انتشارات سخن در نمایشگاه کتاب امسال (16 تا 26 اردیبهشت ماه) عرضه می شود.

 

خبر مرتبط: دست پر انتشارات سخن برای نمایشگاه کتاب

خبر مرتبط: 4200 رباعی کهن پارسی در یک جُنگ

 





کلمات کلیدی :مسایل رباعی و کلمات کلیدی :کتابهای من

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ٥:۱٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٤/٢/۸
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳٩۳/۱۱/٢٠


مجموعه ‌شعر تازه‌ی «سیدعلی میرافضلی» با عنوان «مرا می‌نویسی» منتشر می‌شود.
این شاعر و پژوهشگر کرمانی در گفت‌وگو با خبرنگار کرنا، گفت: کتاب «مرا می‌نویسی» مجموعه‌ی 157 شعر کوتاه نیمایی است که تا پایان امسال منتشر خواهد شد.
وی با اشاره به ‌این‌که شعرهای این کتاب، شامل شعرهای کوتاهِ سروده‌ شده در سال‌های 1391 تا 1393 است، ادامه داد: اغلب این شعرها در سه سال گذشته در وبلاگ «اسپریچو» قرار گرفته‌اند و می‌شود گفت این مجموعه، گل‌چینی از شعرهای کوتاه آن وبلاگ به‌شمار می‌آید و هم‌چنین این آثار، کمابیش در شبکه‌های اجتماعی نیز انعکاس یافته‌اند.
میرافضلی در پاسخ به پرسشی درباره‌ی تفاوت یا تشابه این مجموعه‌شعر با مجموعه‌شعر پیشین او «آهسته‌خوانی» گفت: «مرا می‌نویسی» به‌نوعی ادامه‌ی مجموعه‌شعر کوتاه «آهسته‌خوانی» محسوب می‌شود؛ چه از لحاظ فضای شعر و چه لحن و سبک کار و حتی موضوع.
وی افزود: شعرهای این کتاب دارای موضوعات اجتماعی و عاشقانه است و اگر بخواهم آن را با «آهسته‌خوانی» مقایسه کنم باید بگویم حال و هوای نسبتاً مشابهی دارند؛ جز آن‌که شور عاطفی «آهسته‌خوانی» بیش‌تر است و در «مرا می‌نویسی» مساله‌ی عشق با ژرفای بیش‌تری مطرح و بررسی شده و ضمناً جنبه‌ی اجتماعی این مجموعه قوی‌تر است.
میرافضلی درباره‌ی ناشر کتاب «مرا می‌نویسی» هم گفت: قرار است این کتاب را «نشر نون» - ناشرِ مجموعه‌شعر «آهسته‌خوانی»- تا پایان امسال در 87 صفحه و 1100 نسخه منتشر می‌کند.
این شاعر و رباعی‌پژوه درباره‌ی کتاب «جُنگ رباعی» نیز که خبر انتشارش پیش از این منتشر شده بود، اظهار داشت: دفتر نخستِ «جنگ رباعی» را برای انتشار به «نشر سخن» سپرده‌ام که امیدوارم آن را برای نمایشگاه کتاب سال آینده، آماده‌ی توزیع کند.
گفتنی است؛ «مرا می‌نویسی» هفتمین مجموعه‌شعر «سیدعلی میرافضلی» است و تاکنون شش کتاب شعر از او با عنوان‌های «تقویم برگ‌های خزان»، «گنجشک ناتمام»، «دارم به ساعت مچی‌ام فکر می‌کنم»، «تمام ناتمامی‌ها»، «خواب گنجشک‌ها» و «آهسته‌خوانی» منتشر شده است. مجموعه‌های اخیرِ او، دربرگیرنده‌ی شعرهای کوتاه نیماییِ این شاعر و پژوهشگر است که بسیار مورد توجه مخاطبان شعر امروز قرار دارد و بارها در شبکه‌های مختلف اجتماعی انتشار یافته و دست‌به‌دست شده است؛ از جمله این شعر کوتاه:

هر که باران باشد
روی چشم همه‌ی پنجره‌ها جا دارد

که بارها و بارها با ذکر یا بدون ذکر نام شاعر، در فضای مجازی نقل شده است.

منبع: مجتبی احمدی (خبرگزاری کرنا)

متن خبر را در خبرگزاری مهر  هم بخوانید.

 





کلمات کلیدی :کتابهای من و کلمات کلیدی :شعر کوتاه

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ۸:۱٠ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۳/۱۱/٢٠
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳٩۳/٩/۱۸

سیدعلی میر‌افضلی از آماده انتشار شدن دفتر نخست مجموعه «جنگ رباعی» شامل بازیابی و تصحیح ۴۱۰۰ رباعی از شاعران فارسی زبان خبر داد.

سیدعلی میرافضلی شاعر و پژوهشگر در گفتگو با خبرنگار مهر از پایان تالیف دفتر نخست از تازه‌ترین پژوهش خود در موضوع رباعی با عنوان «جنگ رباعی» خبر داد و گفت: مجموعه سه جلدی «جنگ رباعی» که در حال حاضر دفتر نخست آن به پایان راه تالیف رسیده، حاصل پژوهشی است که به بازیابی و احیاء رباعیات کهن فارسی اختصاص دارد و در ۸۶۰ صفحه گردآوری شده است.

وی افزود: در دفتر نخست این مجموعه ۴۱۰۰ رباعی از 35 شاعر قدیمی ایرانی از قرن ۶ تا قرن ۱۱ بازیابی و تصحیح شده‌ است که ۲۶۰۰ رباعی آن به رباعیات چاپ نشده اختصاص دارد.

میرافضلی ادامه داد: برای تدوین دفتر نخست این کتاب ۲۵۰ منبع مورد بررسی و استفاده قرار گرفته که بخش عمدهء آن به نسخه‌های خطی اختصاص دارد و حاصل آن، احیای رباعیات بسیاری از شاعران قدیم از جمله ۲۳۰ رباعی نویافته سنایی بوده است.

این شاعر با اشاره به اینکه در طرح سه جلدی وی برای تدوین این مجموعه در نهایت ۱۵ هزار رباعی مورد بررسی و تصحیح قرار خواهد گرفت، اظهار داشت: من از 20 سال پیش تا به حال موضوع رباعی و پژوهش در مورد آن را در دستور کار خودم قرار داده‌ام. این مجموعه نیز در دفتر اولش حاصل پژوهش‌های من در ۲۰ سال گذشته در این گونه شعری است که رباعیاتی از سنایی غزنوی تا محمد سعید حکیم قمی از شاعران قرن ۱۱ را در بر می‌گیرد.

وی در مورد ناشر این اثر نیز گفت: چندی پیش نسخه‌ای از این کتاب را به رؤیت دکتر شفیعی کدکنی رساندم که مورد استقبال ویژه ایشان قرار گرفت و قول دادند برای انتشارش به من کمک کنند. با توجه به اینکه تالیف دفترنخست این اثر تازه به پایان رسیده است، متن کتاب برای تایید نظر دکتر شفیعی به ایشان ارائه خواهد شد.

میرافضلی همچنین از آماده انتشار کردن مجموعه‌ای از اشعار نیمایی خود با عنوان «مرا می‌نویسی» برای انتشار در نمایشگاه کتاب سال آینده خبر داد و گفت: کتاب مجموعه اشعار نیمایی من از سال ۸۹ تا ۹۳ را شامل می‌شود. این مجموعه در بردارنده 48 شعر نیمایی با موضاعات اجتماعی و عاشقانه است.

منبع: خبرگزاری مهر (با اصلاحات)





کلمات کلیدی :کتابهای من و کلمات کلیدی :مسایل رباعی

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ٤:٠٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/٩/۱۸
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳٩۳/۱/٢٢

 

«یک نفر همیشه زخم، یک نفر همیشه تیغ»
برگردان پنجاه شعر کوتاه من به زبان کردی
به قلم دوست شاعرم محمد مرادی نصاری
نشر الکترونیک توسط انستیتو شفق در بغداد
فایل ترجمه را دوستان می‌توانند از اینجا دانلود کنند.
(برای دانلود روی گزینه آبی رنگ "له‌یره‌ کرته‌ بکه‌" کلیک نمایید.)
::

ئه‌وچنه ک وه‌ڵنگه‌گان وه نۊر زینگن
ماسیه‌یل هه‌م وه ئاو
ژین من وه عشق
عشق من وه تو
::

هه‌رچه‌ن عشق
بێجگه
ئه‌زره‌ت و خه‌م و خه‌ته‌ر نییه
که‌چی،
به‌رده‌وام عاشقم!
::

بوو جگاره ده‌ێ
بوو عه‌ره‌خ
هه‌ر شه‌وێ ک بێ تو چووگه سه‌ر!


نقل از: وبلاگ محمد مرادی نصاری





کلمات کلیدی :کتابهای من و کلمات کلیدی :شعر کوتاه

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ٧:٢٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۱/٢٢
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳٩٢/٤/۳

نمایشگاه کتاب ناشران، رفسنجان، 4 تا 11 تیر ماه، غرفه نشر سورمه

آثار من در نشر نون





کلمات کلیدی :کتابهای من

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ۱۱:٢۸ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٤/۳
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳٩٢/٢/٩

جدید‌ترین کتاب‌های من با عنوان «آهسته خوانی» و «به همین کوتاهی» که اسفند ماه 91 توسط نشر نون منتشر شده است، در نمایشگاه کتاب تهران عرضه خواهد شد.

«آهسته‌خوانی» مجموعه 230 شعر کوتاه است که طی دو سه سال اخیر در همین وبلاگ و شبکه‌های اجتماعی مجازی از قبیل فیس بوک و گوگل پلاس عرضه شده و گزیده‌ای از آنها در 122 صفحه به چاپ رسیده است. اغلب شعرهای این مجموعه را عاشقانه‌های من تشکیل می‌دهد.

«به همین کوتاهی» با عنوان فرعی: از رباعی تا شعر کوتاه، مجموعه مقالات، نقدها و گفتگوهای مرا در بر دارد و نشر نون آنها را در 304 صفحه منتشر کرده است. محور موضوعی مطالب کتاب «به همین کوتاهی»، بررسی شعر کوتاه پارسی از گذشته‌های دور تا دوره معاصر است و پژوهش در رباعی فارسی که اصلی‌ترین موضوع تحقیقات بنده است، جایگاه خاصی در این گزیده یافته است. به تناسب موضوع، سه گفتگوی مؤلف که به مباحث مربوط به رباعی و شعر کوتاه امروز می‌پردازد، برای درج در این کتاب انتخاب شده است.

علاقه‌مندان می‌توانند این دو کتاب را از غرفه نشر «آموت» و «نون» در نمایشگاه کتاب خریداری کنند (سالن ناشران عمومی، راهرو 32، غرفه 46). ضمن اینکه خرید حضوری و اینترنتی آنها از طریق فروشگاه و سایت انتشارات ققنوس نیز امکان‌پذیر است.

 آهسته خوانی/ به همین کوتاهی

کتاب‌های قبلی من نیز به شرح زیر در نمایشگاه کتاب عرضه می‌شود:

ـ خواب گنجشک‌ها (مجموعه شعرهای نیمایی): خانه شاعران ایران

ـ مونس الاحباب / رباعیات فکری مشهدی: کتابخانه مجلس شورای اسلامی

ـ در ‌آستانه تازه شدن (گزیده رباعی امروز): نشر سپیده‌باوران

ـ رباعیات خیام در منابع کهن: مرکز نشر دانشگاهی

ـ شش دفتر (اشعار مرحوم پزشکیان): فرهنگستان زبان و ادب فارسی





کلمات کلیدی :کتابهای من

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ۳:۱٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٢/٩
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳٩۱/۱٢/٢۸

اشاره. آقای منصور اوجی، یکی از پیشروان شعر کوتاه امروز است، چه در حوزه رباعی و چه در شعر کوتاه نیمایی. آثار بی‌شمار ایشان همیشه سرمشق ذهن و زبان من بوده و از آنها نکته‌های بسیار آموخته‌ام. کتاب «آهسته خوانی» را که برای ایشان فرستادم، اندکی بعد، آخرین مجموعه شعر خود «در چهره‌ی غروب» (تهران، نشر ثالث) را به همراه یادداشتی فرستادند. فروتنی ایشان واقعاً برای من و همه پندآموز است. ایشان بیش از نیم قرن است که به صورت حرفه‌ای شعر می‌گویند و در جریان‌های ادبی نیم قرن اخیر حضوری مستمر و مؤثر داشته‌اند. نقل یادداشت آقای منصور اوجی در این وبلاگ، هم برای من موجب مباهات است و هم آموزنده. با پنج شعری که خود ایشان انتخاب کرده‌اند.

..

حضرت دوست سید میرافضلی

یا علی. سلام

دو دفتر پر پیمان شما یکی ویژه‌نامه آیین نکوداشت «این هجاهای هم‌خوان» و دیگری «آهسته خوانی» با 229 کوتاه مثل آه رسید. ذوق کردم و کیف. سال‌های سال به دنبال یک همدل می‌گشتم و هم نظر که پیدا کردم، در شعر کوتاه و هایکو. اگر این دو ژانر بخواهند بمانند و بپایند، حتماً باید موزون باشند و حتی گاهی از قافیه برخوردار؛ چنان‌که شما کرده‌اید و من می‌کنم. فعلاً تورقی در این دفتر شما کرده‌ام. باشد تا سر فرصت و با دقت آن دو را بخوانم. در تأیید حرفم که شعر کوتاه و هایکووار باید موزون و حتی در پاره‌ای موارد مقفی باشد تا شعر ایرانی به حساب آید، چند نمونه از اشعار خودم را می‌نویسم.

 

بی‌خود از سفر مگوی

شاخه‌ای کنار پنجره‌ست

با شکوفه‌هاش

باش!

::

شب شکفته با ستاره‌هاش

زیر این طراوت و طرب

کاش با تو بودم ای درخت

کاش!

::

شطّی از گلبرگ

از گلبرگ سرخ

گل انارک‌ها درین باران صبح!

::

آن طرف‌ها گل سپیده شگفت

کاش بر آب قایقی بودم.

::

بر دهانم سخن از نام تو رفت

بعد از آن بود که آن گل رویید.

 

بیش ازین حرفی ندارم.

تصدقت. منصور اوجی

شیراز 20 اسفند 1391

 





کلمات کلیدی :کتابهای من و کلمات کلیدی :شعر کوتاه

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ۱:٥٥ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/۱٢/٢۸
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳٩۱/٦/٩

 

سروده‌های سیدعلی میرافضلی، با حضور منتقدان و علاقه‌مندان، در دهمین برنامه «حکایت شعر» سه‌شنبه 14 شهریور در تالار اوستای حوزه هنری نقد و بررسی می‌شود.

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) به نقل از پایگاه خبری حوزه هنری، دفتر شعر مرکز آفرینش‌های ادبی حوزه هنری در دهمین برنامه از سلسه برنامه‌های «حکایت شعر» به بررسی سروده‌های سیدعلی میرافضلی با حضور مصطفی علی‌پور و زهیر توکلی می‌پردازد.

همچنین در این برنامه، ویژه‌نامه‌ای شامل گزیده اشعار میر افضلی، بیوگرافی و زندگی خودنوشت شاعر، نقدها و یاداشت‌های منتشر شده در مطبوعات از دیگر شاعران و منتقدان درباره شعر میرافضلی و آلبومی از عکس‌های وی از کودکی تا امروز ارایه می‌شود.

سیدعلی میرافضلی متولد سال 1348 در رفسنجان و فارغ‌التحصیل رشته زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران است. از آثار او می‌توان به مجموعه شعرهای «تقویم برگ‌های خزان»، «گنجشک ناتمام»، «دارم به ساعت مچی‌ام فکر می‌کنم»، «تمام ناتمامی‌ها»، «خواب گنجشکها»، و پژوهش‌ «رباعیات خیام در منابع کهن»، «گوشه تماشا» (مروری بر جریان رباعی معاصر)، تصحیح «دیوان حیدر شیرازی»، «مونس‌الاحباب»، و «رباعیات فکری مشهدی» اشاره کرد.

دهمین برنامه «حکایت شعر» سه‌شنبه 14 شهریور از ساعت 17 در تالار اوستای حوزه هنری واقع در تقاطع خیابان‌های حافظ و سمیه، نرسیده به پل حافظ برگزار می‌شود.

 

دهمین «حکایت شعر »

ویژه نقد و بررسی سروده‌های سید علی میرافضلی

سه شنبه 14 شهریور، ساعت 17

تهران، حوزه هنری، تالار اوستا


منبع: خبرگزاری کتاب

 





کلمات کلیدی :کتابهای من

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ۸:٥٤ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/٦/٩
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳٩۱/۳/٢٩

 

«تقویم برگ‌های خزان» و «گنجشک‌ ناتمام»، اولین و دومین مجموعه شعرهای من هستند که به فاصله ده سال از هم چاپ شدند. اولی را نشر زلال در سال 1373 چاپ کرد. وقتی که دانشگاه من با همه طول و تفصیلش تمام شده بود و عازم پادگان گهرباران ساری بودم. چاپ این کتاب، مرهون حسن ظن و همراهی مرحوم قیصر امین‌پور بود. نشر زلال، یک‌سالی بود پا گرفته بود و امیر حسین مدرس امور داخلی آن را انجام می‌داد در اتاقی در وزارت ارشاد. «گنجشک‌ ناتمام» را پس از فترتی ده ساله خودم با کمک صادق رحمانی مدیر انتشارات همسایه چاپ کردم. فکر می‌کنم تیر 83 بود که چاپ شد. مجموعه شعرهای کوتاه من بود، محصول سال‌های 72 تا 74. بعد از گذشت بیست سال، هنوز هم شعرهای این مجموعه را بسیار دوست دارم. در فضایی که جریان شعر کوتاه داشت کم کم جانی می‌گرفت، «گنجشک‌ ناتمام» مورد توجه واقع شد. حالا، فایل Pdf هر دو کتاب را اینجا می‌گذارم. شاید دوستانی باشند که ندیده باشند.

ـ تقویم برگ‌های خزان، تهران، نشر زلال، 1373

ـ گنجشک‌ ناتمام، تهران، نشر همسایه، 1383

..

تاریخ رباعی فارسی سرشار از شباهت‌های ناگزیر است. این جمله، در آغاز یادداشتی قرار گرفته که به شباهت‌های ناگزیر رباعیات شاعران امروز اختصاص دارد. این‌ها، قلم‌اندازهایی هستند در حاشیه کتاب‌هایی که می‌خوانم. قسمت‌های بعدی این یادداشت نیز با فاصله مناسب، منتشر خواهد شد. این یادداشت را در وبلاگ «باران هزار ابر سرگردان» بخوانید.

ـ شباهت‌های ناگزیر (قسمت اول)، باران هزار ابر سرگردان، 26 خرداد 1391

..

عصر شنبه 27 خرداد ماه، حوزه هنری کرمان میزبان نشست نقد و بررسی مجموعه شعر «آوازهای عقیم باد» اثر منصور علیمرادی، شاعر حوزه هلیل در جنوب استان کرمان بود. در این نشست، عبدالرضا قراری و من و تعدادی از علاقه‌مندان شعر، با حضور خود شاعر، گپ و گفت صمیمانه‌ای در مورد ارزش‌های این کتاب داشتیم. «آوازهای عقیم باد»، مجموعه 18 شعر است که پیشنهادهای قابل توجهی در حوزه روایت در تلفیق زبان فخیم شاعرانه و گویش بومی دارد. صحبت من در این نشست، بیشتر حول این محور بود که در شعرهای این دو کتاب، ما با دو جهان و دو شخصیت متفاوت مواجهیم: جهان شهری و جهانی که برخاسته از زادبوم شاعر است. و از نظر من، توفیق شاعر و برجستگی این مجموعه بیشتر در شعرهایی است که بر فرهنگ بومی اتکا دارد و در بستری روایی، رنج‌های شاعر را به تصویر می‌کشد. عبدالرضا قراری نیز تأکید داشت که شاعر میان جهان سنتی و جهان مدرن معلّق است. «آوازهای عقیم باد» از مجموعه‌های خوب امسال است و ذهن قصه‌پرداز علیمرادی، با فضاسازی‌ها و تصویرگری‌های خلاّق و گفتگوهای زنده و با نشاط، بعضی شعرهای این مجموعه را به آثاری بسیار متفاوت تبدیل کرده است. از منصور علیمرادی، پیش ازین مجموعه داستان «زیبای هلیل» و مجوعه «شروگ ماه» که به گردآوری شعرهایی به گویش رودبار کرمان اختصاص دارد، منتشر شده است.

ـ آوازهای عقیم باد، منصور علیمرادی، کرمان، مؤلف (با همکاری نشر آموت)، 1391

ـ نخستین «نشست نقد کتاب» ویژه‌ی ادبیات استان کرمان برگزار شد.

 





کلمات کلیدی :کتابهای من و کلمات کلیدی :یادداشتها

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ٩:۳۸ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/۳/٢٩
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳٩۱/٢/۱٢

 

امسال چهار کتاب جدید از من در نمایشگاه کتاب عرضه خواهد شد. عناوین کتاب‌ها بدین قرار است:

1) گزیده‌ای از رباعیات جلیل صفربیگی شاعر رباعی‌سرای نام‌آشنا، با انتخاب و مقدمه من توسط نشر «فصل پنجم» منتشر شده است. این کتاب، «هشت چارانه» نام دارد و منتخبی است از هشت کتاب رباعی آقای صفربیگی. در مقدمه کتاب در مورد ویژگی‌های رباعیات صفربیگی با مرور سیر تاریخی آنها سخن رفته است. «چارانه» نامی است که دکتر میرجلال‌الدین کزازی بر رباعی نهاده است. نکته جالب اینجاست که ایرانیان از این قالب کهن پارسی با لفظ عربی «رباعی» یاد می‌کنند و عرب‌ها آن را با نام پارسی‌اش «دو بیت» می‌نامند!

2) گزیده‌ای از رباعیات سه دهه اخیر، به سفارش مدیر انتشارات سپیده‌باوران مشهد در سلسله کتاب‌های صد تایی آن انتشارات منتشر شده است. این کتاب «در آستانه تازه شدن» نام دارد و محتوی 100 رباعی امروز است. این گزینه سختگیرانه، با مقدمه‌ای موجز و مختصر در شناخت و بررسی رباعی امروز همراه است. انتخاب اولیه مشتمل بر 400 رباعی بود و در چند نوبت پالایش، به رقم فعلی رسید. باید اعتراف کنم الزام به عدد 100، برای نگارنده بسیار سخت بود و مجبور شدم پاره‌ای از رباعیات زیبا و اثرگذار را کنار بگذارم. مبنای کار بر این بود که از هر شاعر بیش از پنج رباعی انتخاب نشود. همین امر، باعث آمد که برخی از رباعیات مورد پسند از گردونه انتخاب خارج و رباعیاتی جایگزین آنها شود که گاه فروتر از رباعیات فروگذاشته بودند. از سوی دیگر، این محدودیت باعث آمد که آثار تعداد بیشتری از شاعران رباعی‌سرای امروز به این گزیده راه پیدا کند. چاپ این کتاب بنا به دلایلی با یک سال و نیم تأخیر همراه شد.

3) شش دفتر شعر محسن پزشکیان، عنوان کتاب دیگری است که قرار است توسط انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی در نمایشگاه کتاب ارائه شود. مرحوم پزشکیان (1326 ـ 1358 ش) از شاعران بناحق فراموش شده دهه چهل و پنجاه است که در قالب‌های نیمایی و سنتی (غزل و مثنوی و رباعی) اشعار ارزنده‌ای خلق کرده و به دلیل مرگ زودرس در سال‌های اولیه انقلاب و عدم انتشار شعرهایش تا به امروز، جایگاهش به درستی شناخته نشده است. وی در سال‌های حکومت پهلوی، شاعری مبارز و معترض محسوب می‌شد و تأثیر شعرهایش بر جمعی از شاعران کازرون و بوشهر، انکار ناپذیر است. بخصوص مرحوم نصرالله مردانی تحت تأثیر غزل‌های نو پزشکیان، به سرودن غزل روی آورد و نامش را در میان احیا کنندگان غزل در دهه شصت به ثبت رسانید. شش دفتر اشعار مرحوم پزشکیان به همت دوست عزیزم عمادالدین شیخ الحکمایی با مشارکت اینجانب و مقدمه‌ای در شناخت شعر او آماده نشر شده است. غزل‌های محلی مرحوم پزشکیان به گویش کازرونی، از تازگی و استحکام زبانی خاصی برخوردار است و در ذهن مردم آن سامان ماندگار شده است. نشر این کتاب به عنوان اولین اثر چاپی در گروه ادبیات انقلاب اسلامی فرهنگستان، گامی مؤثر در شناخت و بررسی ریشه‌های ادبی این شاخه ادبیات معاصر و معرفی شاعران پیشگام آن، محسوب می‌شود.

4) «دیوان محزون کازرونی» اثر دیگری است که کار تصحیح و پژوهش آن توسط بنده حدود سه سال پیش به سامان رسیده و گویا قرار است انتشارات کتابخانه ملک آن را در نمایشگاه عرضه نماید. محزون کازرونی از شاعران گمنام سده دوازدهم هجری است که دستنویسی یگانه از دیوانش در کتابخانه ملک تهران نگهداری می‌شود و همین دستنویس مبنای تصحیح کتاب قرار گرفته است. تصحیح و آماده‌سازی این کتاب، به سفارش دوست عزیزم آقای شیخ الحکمایی صورت گرفته است. محزون در تاریخ ادبیات فارسی جایگاه چندان بلندی ندارد، اما اشعار او، شناخت خوانندگان را از تاریخ شعر منطقه کازرون و شعر فارسی در آغازین سال‌های دوره بازگشت ادبی بیشتر می‌کند. محزون، شاعری غزل‌سراست و ته مانده لحن و سبک دوره صفوی در آنها بخوبی مشهود است. بخش مهمی از اشعار او را «ماده‌‌تاریخش»‌هایش تشکیل می‌دهد که در حکم دفتر ثبت زاد و ولد و ازدواج و مرگ میر مردم کازرون در سده دوازدهم هجری است.

..

غیر از این کتاب‌ها، برخی از کتاب‌های پیشین مرا، به احتمال بسیار، در غرفه‌های ناشران آنها می‌توان یافت:

ـ خواب گنجشک‌ها (مجموعه شعرهای نیمایی)/ انجمن شاعران ایران

ـ مونس الاحباب مروارید کرمانی و رباعیات فکری مشهدی/ انتشارات کتابخانه مجلس شورای اسلامی

ـ رباعیات خیام در منابع کهن / مرکز نشر دانشگاهی

ـ تمام ناتمامی‌ها (گزیده شعرها) / نشر تکا

 





کلمات کلیدی :کتابهای من

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ۱۱:٥٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٢/۱٢
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳٩٠/۱٢/٤

  

عمادالدین شیخ‌الحکمایی از آماده‌سازی دیوان محزون کازرونی برای چاپ خبر داد.

عمادالدین شیخ الحکمایی محقق و مدیر انتشارات کازرونیه در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: محمد محزون کازرونی از شاعران دوره بازگشت ادبی است، اما متأسفانه نام این شاعر در هیچ ‌یک از تذکره‌ها و تواریخ ادبی نیامده است. تنها سند به جا مانده از زندگی این شاعر گمنام، نسخه منحصر به فرد دیوان اشعار اوست که در کتابخانه ملی ملک به شماره 5413 نگهداری می‌شود.

وی افزود: دوران زندگی محزون مصادف با دوران حکومت نادرشاه و کریم خان زند است. وی بخشی از زندگی خود را در سفر گذرانده و خود در مقدمه دیوانش اشاره می‌کند که پاره‌ای از اشعارش را در سفر گردآوردی کرده و در سال 1173 که به کازرون بازگشته، دیوانش را فراهم آورده است.

این محقق در ادامه گفت: دیوان محزون 375 غزل، 18 رباعی، 3 مثنوی، 5 مخمس و 150 ماده تاریخ را در بر می‌گیرد. ماده تاریخ‌های او مهم‌ترین بخش این دیوان در مبحث کازرون‌پژوهی است. این قطعات بیشتر شامل تاریخ ساخت و تعمیر بناها و اطلاعاتی درباره بقاع، تولد و وفات مردم و حوادث کازرون در روزگار اوست. محمد محزون به استناد ماده تاریخی که بعدها در حاشیه صفحه 288 نسخه خطی دیوانش افزوده شده، در سال 1181 قمری وفات یافته است.

دیوان اشعار محزون کازرونی به زودی با مقدمه و تصحیح سیدعلی میرافضلی توسط انتشارات کازرونیه و با همکاری موزه ملی ملک منتشر می‌شود.

منبع: خبرگزاری مهر

 





کلمات کلیدی :کتابهای من

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ۱۱:۳۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/۱٢/٤
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳٩٠/۱۱/۱٤

 

نگاهی به مجموعه شعر «خواب گنجشک‌ها» از سید علی میرافضلی/ سعید سلطانی طارمی

یکی از زمینه‌هایی که نیما یوشیج در آن نوآوری کرده، ایجاد ساختار عمودی در شعر فارسی است. پیش از نیما شعر فارسی از داشتن این نعمت محروم بود. می‌خواهم بگویم نخستین بار نیما بود که در شعر فارسی تولید قطعه‌کرد. قطعه به عنوان شعری که جزء و کل در آن در یک هماهنگی و وحدت به سر می‌برند. پیش از آن قطعه یکی از قالب‌های شعر فارسی بود. اما ساختار قطعه هم مثل سایر انواع شعر فارسی تابع قافیه بود. از این نظر معماری قطعه هم در درجه‌ی اول شکل افقی دارد. منظور ما اینجا از قطعه، شعری است که در آن مصراع‌ها و قافیه‌ها به صورت عمودی با هم ارتباط دارند و در ساختار کلی آن زبان و انسان ـ به عنوان محتوا ـ و جهان بیرون در یک درهم تنیدگی فرمال به سر می‌برند. اگر شعری تمام عناصر مربوط به شعر نیمایی را داشته باشد ولی فاقد وحدت شکلی باشد شاعرش نمی‌تواند ادعا کند که اثری نیمایی خلق کرده است چرا که این اساسی‌ترین ممیزه‌ی شعر نیمایی است. از این نظر شعرهای بسیاری از شاعران بزرگ و کوچک وجود دارد که چون از نظر فرم و ساختار عمودی دچار اشکال هستند، نمی‌توان آن‌ها را کاملا شعر نیمایی تلقی کرد. به شعر زیر توجه کنید.

کلاغ / روی شاخه‌ها شکوفه کرده است/ چروک خورده باغ.

کجاست حس تازه‌ای / که باغ را رفو کند/ انارهای پیر را / بشوید و اتو کند؟

کجاست حس تازه‌ای / که کنده‌های خسته را / دوباره قلقلک دهد / ملاحتی به خنده‌های بی نمک دهد.

از این دریچه / - هرچه هست، نیست جز جنازه‌ای

کجاست حس تازه‌ای؟

(کنده/ 11،12)

اعلام فصل پاییز در بند اول بسیار به جا و موجز است. حضور انبوه کلاغ‌ها در پاییز باغ به شکوفه کردن تعبیر شده است و این شکوفه کردن، هم با خود کلاغ‌ها در تنش و تضاد است و هم با پاییز. شکوفه کردن با چروک خوردن هم که در مصراع بعدی می‌آید در تضاد قرار دارد. در حالی‌که کلاغ‌ها روی شاخه ‌ها شکوفه کرده‌اند، «باغ چروک خورده است». اگر شکوفه‌کردن، جوانی را القا می‌کند در عوض، چروک خوردن دلالت بر پیری دارد. پس، فصل، فصل پیری است و همین پیری است که آرزوی «حس تازه» را در وجود شاعر بیدار می‌کند، حس تازه‌ای که کهنگی و ژندگی باغ را رفو کند و انارهای پیر و پاییززده را بشوید و اتو کند، یعنی نو و جوان سازد. نوعی نوستالوژی بهاری و آرزوی تغییر، ذهن شاعر را تسخیر می‌کند. این بند دوم در واقع گسترش یافته‌ی‌ مصراع «چروک خورده باغ» است. بخصوص وقتی قرار است «انارهای پیر را بشوید و اتو کند»، یعنی چروکیدگی و کهنگی باغ را درمان کند، فصل دیگری آرزو می‌شود تا نکبت فصل جاری را جارو کند و از عرصه‌ی باغ دور سازد. بند سوم هم ادامه‌ی بند دوم است گرچه می‌توانست نباشد، چون نبودنش به محتوا و ساختار شعر آسیبی نمی‌زند. البته بودنش هم خارج از ساختار شعر نیست. در این بند هم شاعر همان چیزی را آرزو می‌کند که در بند دوم آرزو می‌کرد، آرزوی این‌که حس ‌تازه‌ای بیاید و کنده‌های خسته را قلقلک دهد. قلقک، خنده ایجاد می‌کند و خنده در کنده همانا شکوفا و تازه شدن آن است. در بند چهارم است که شاعر موقعیت خودش را به عنوان ناظر باغ مشخص می‌کند. او از دریچه‌ای به باغ می‌نگرد. باغی که همه‌ی مظاهر زندگی در آن از بین رفته است. یک باغ خزانی یا زمستانی که از نظر شاعر، نه باغ که جنازه‌ای بیش نیست.

این یک شعر نیمایی کامل است. وزن، قافیه، زبان و معنا در یک درهم‌تنیدگی به وحدتی رسیده‌اند که ساختار شعر را تشکیل می‌دهد، و شعر را بی‌نیاز از عناصر زاید می‌سازد.

::

مطلب بالا، بخش آغازین نقد و نظر آقای سعید سلطانی طارمی است که در شماره 22 نشریه اینترنتی دینگ دانگ منتشر شده است (دی و بهمن 90). ادامه مطلب را در این نشانی بخوانید.





کلمات کلیدی :کتابهای من

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ۱۱:٥٩ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/۱۱/۱٤
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳٩٠/٦/۱٧

نشست نقد و بررسی مجموعه شعر «خواب گنجشک‌ها» سروده سیدعلی میرافضلی با حضور محمدرضا ترکی، سیداحمد نادمی، فریبا یوسفی، دبیر نشست و همچنین جمعی از علاقه‌مندان این حوزه روز سه شنبه 15 شهریور ماه در سرای اهل قلم برگزار شد. گزارش زیر توسط خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) از این نشست تهیه و منتشر شده است

میرافضلی زبان زمان خود را درک کرده است

سیداحمد نادمی، در نشست نقد و بررسی مجموعه شعر «خواب گنجشک‌ها» سروده سیدعلی میرافضلی، بر این نکته تاکید کرد که میرافضلی با رویکردهای مدرن به سراغ یکی از شکل‌های اصلی شعر امروز رفته است و به عنوان یک شاعر زبان زمان خودش را درک می‌کند.

در ابتدای این نشست یوسفی با قرائت نمونه شعری از میرافضلی به معرفی مختصر این شاعر پرداخت.

یوسفی در تشریح کلی ویژگی اشعار میرافضلی توضیح داد: میرافضلی قالب نیمایی را کاملا به روز و مطابق نیاز زمان به‌کار گرفته است. این شاعر توجه ویژه‌ای به وزن و آهنگ کلمات دارد. این مساله را حتی با نگاه به فهرست اسامی اشعار نیزمی‌توان حس کرد. از سوی دیگر شاعر توجه ویژه‌ای به معنای عمیق کلمات داشته است. ادامه مطلب را نیز بخوانید.

 





کلمات کلیدی :کتابهای من

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ٤:٠۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٦/۱٧
  ادامه مطلب   لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳٩٠/٦/۱٢

 

مجموعه شعر «خواب گنجشک‌ها» سه شنبه این هفته (15 شهریور 1390) از ساعت 17 توسط دکتر محمدرضا ترکی، احمد نادمی و فریبا یوسفی در سرای اهل قلم با حضور مؤلف کتاب نقد و بررسی می‌شود.

این مجموعه، دربردارنده 54 شعر نو من است که در فاصلهء سال‌های 1385 تا 1389 در همین وبلاگ عرضه و اردیبهشت ماه امسال توسط انجمن شاعران ایران در 122 صفحه روانه بازار نشر شده است.

شعرهای این کتاب رنگ و بوی عاشقانه و اجتماعی دارند و همگی آن‌ها در قالب شعر نیمایی گفته شده‌اند. این کتاب، پنجمین مجموعه شعر نویسنده است و نسبت به شعرهای کتاب قبلی من «دارم به ساعت مچی‌ام فکر می‌کنم» از لحاظ لحن و زبان و فرم و فضا، از یک‌دستی بیشتری برخوردارند.

سرای اهل قلم در خیابان انقلاب، فلسطین جنوبی، کوچه خواجه نصیر، شماره 2 واقع است. حضور دوستان و همراهان این وبلاگ در این نشست، موجب خوشحالی من است.

..

خبر این نشست در خبرگزاری فارس و ایکنا

 





کلمات کلیدی :کتابهای من

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ۱۱:۱۱ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٦/۱٢
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳٩٠/٢/۱٥

 

امسال دو کتاب از من در نمایشگاه کتاب تهران عرضه خواهد شد. سعی می‌کنم سه‌شنبه و چهارشنبه هفته آینده در نمایشگاه حضور داشته باشم.

 

خواب گنجشکها

انجمن شاعران ایران مجموعه 54 شعر نیمایی مرا با عنوان «خواب گنجشکها» در نمایشگاه عرضه خواهد کرد. این کتاب، پنجمین مجموعه شعر من محسوب می‌شود. «خواب گنجشکها» شعرهای چهار سال اخیر مرا در بر می‌گیرد که تقریباً همگی آنها _ جز اندکی _ قبلاً در همین وبلاگ عرضه شده است. و البته، نسخه چاپی تغییراتی نسبت نسخه وبلاگی دارد که بیشتر آنها زیباشناسانه است. این مجموعه، 120 صفحه دارد. از کتاب‌های شعر قبلی من، شاید «تمام ناتمامی‌ها» در غرفه نشر تکا یافت شود. گرچه اطلاع دقیقی از این مسئله ندارم.

..

خبر مرتبط:

انجمن شاعران با ۱۱ کتاب جدید به نمایشگاه می‌آید

 

 

مونس الاحباب

مجموعه 183 رباعی از خواجه شهاب‌الدین عبدالله مروارید کرمانی متخلص به بیانی (865 – 922 ق) با تصحیح من و توسط مرکز پژوهش کتابخانه مجلس شورای اسلامی منتشر شده است. این مجموعه، «مونس الاحباب» نام دارد و تصحیح آن بر مبنای چهار دستنویس صورت گرفته است. بیانی کرمانی، از هنرمندان صاحب نام دوره تیموری است که علاوه بر شعر، در خوشنویسی و نوازندگی قانون و نامه‌نگاری نیز تبحر داشته است. سال گذشته، «رباعیات فکری مشهدی» نیز توسط کتابخانه مجلس چاپ شده بود و علاقه‌مندان شعر کهن فارسی، علی الخصوص رباعی، می‌توانند این دو کتاب را در غرفه انتشارات کتابخانه مجلس تهیه نمایند.

..

خبر مرتبط:

کتابخانه مجلس محموعه 183 رباعی از شاعر قرن دهم را به نمایشگاه کتاب می‌آورد

 





کلمات کلیدی :کتابهای من

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ۱٢:٠٤ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/٢/۱٥
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳۸٩/۱٢/٢٧

 

همیشه جمعه حسی دارد که میل به نوشتن را در آدم بر می‌انگیزد. بعضی از دردناک‌ترین شعرهای من، در جمعه‌ اتفاق افتاده است. و این جمعه آخر 89، حسی دارد آن‌چنان‌که گویی همه مسافرها، ایستگاه دل آدم را ترک کرده‌‌اند. لخت و خلوت. مثل مترویی متروک در عمق زمین. دلم می‌خواهد در این یکی دو روز باقی‌مانده، مروری کوتاه بر کارنامه خودم داشته باشم. شاید بوی خودخواهی هم بدهد. ولی بعداً به‌دردم می‌خورد. این دو هفته، به دلیل کمر درد نتوانستم دور و بر کامپیوتر بروم. علت فاصله افتادن بین دو یادداشت همین بود.

 

 

< آنات و‌ آنان

به همت شبانه‌روزی جلیل صفربیگی عزیز، سایت آنات راه افتاده است. آنات قصد دارد به صورت تخصصی به شعر کوتاه ایران و جهان بپردازد و در شماره نخست، در جلب مشارکت فعالین این حوزه بسیار موفق بوده است. به نظر من، این سایت در آینده مرجع مهمی برای شعر کوتاه امروز ما خواهد شد. همزمان با راه‌اندازی آنات، جشنواره شعر و داستان کوتاه «آن» هم اعلام موجودیت کرد. بانی این جشنواره حوزه هنری کرمان است، اما رویکردی کشوری دارد. خوشحالم که نقش کوچکی در این دو جریان دارم.

 

® دو رویداد مهم در عرصه شعر کوتاه

® بازتاب آنات در ادب و هنر روزنامه اطلاعات

 

 

< واژه‌ها مسافرند

بخش عمده شعرهای وبلاگ اسپریچو را شعرهای کوتاه آن تشکیل می‌دهد. این را از بخش موضوعی وبلاگ هم می‌توان دانست. در سال 89، حدود 300 شعر کوتاه نوشتم که نیمی از آنها در این وبلاگ جای گرفته است. مابقی، یا ارزش نقل نداشتند و یا محتاج بازنگری بودند. اوایل امسال، دفتری از شعرهای کوتاه سه چهار سال اخیرم را با عنوان «واژه‌ها مسافرند» گرد آوردم و قصد جدی برای چاپ آنها داشتم. حتی در مصاحبه‌ای که با خبرگزاری کتاب داشتم، به چاپ این کتاب اشاره داشتم. اما در میانه راه به این نتیجه رسیدم که بهتر است انتخابم قدری سخت‌گیرانه‌تر باشد. دو نفر از دوستان هم که کتاب را خواندند توصیه کردند به دلیل شباهت فضای تعدادی از شعرهای کوتاه مجموعه، بعضی از آنها را حذف کنم. شعرهای این کتاب، طبیعتاً فاقد اشعار امسال بودند. قصد دارم در تعطیلات نوروزی منتخبی از شعرهای امسال را نیز در آن بگنجانم و برخی از قبلی‌ها را حذف کنم. شاید مجموعه بهتری شد.

 

 

< خواب گنجشک‌ها

دلبستگی من به شعر نیمایی سی ساله شده است. یک‌بار در مصاحبه با مجله شعر گفتم: هنوز از ظرفیت‌های شعر نیمایی بهره‌برداری کامل نشده است و عبور از شعر نیمایی، دلایلی غیر از ناتوانی آن در همگامی با فضای امروز دارد. بعد از کتاب «دارم به ساعت مچی‌ام فکر می‌کنم» که اغلب اشعار آن را شعرهای نیمایی تشکیل می‌داد (تهران، نشر نزدیک، 1386)، کتاب دیگری از شعرهای نیمایی‌ام را به نام «خواب گنجشک‌ها» آماده چاپ کرده‌ام و انشاءالله اردیبهشت ماه آینده در نمایشگاه کتاب عرضه خواهد شد. این کتاب، دربردارنده 54 شعر نیمایی است و ناشر آن، انجمن شاعران ایران است. استاد عزیزم جناب ساعد باقری با دقت و حوصله، اشعار کتاب را خواند و ویرایش کرد و نکات اصلاحی‌اش برای من بسیار آموزنده بود. همه شعرهای کتاب، جز یکی، قبلاً در همین وبلاگ انتشار یافته است.

 

® شعرهای تازه میرافضلی منتشر می‌شود

® «خواب گنجشک‌ها» به ناشر سپرده شد

® شعرهای نیمایی میرافضلی از راه می‌رسد

 

 

< رباعی‌نگاری

یکی از دل‌مشغولی‌های من، پژوهش در حوزه رباعی فارسی است. فروردین ماه امسال مقاله‌ای از من با عنوان «عشق آمدنی بود نه آموختنی» در ویژه‌نامه کتاب همشهری چاپ شد که نقدی بود بر کتاب «رباعی محبوب من» اثر شاعر و نویسنده سرشناس آقای محمد شمس لنگرودی. این نقد، شاید به دلیل صراحتش و شاید هم به خاطر اسم و رسم شمس لنگرودی، به صورت غیر منتظره‌ای مورد توجه قرار گرفت. امسال نهمین کتاب من منتشر شد که به تصحیح «رباعیات فکری مشهدی» اختصاص داشت و کتابخانه مجلس شورای اسلامی آن را چاپ کرد. فکری مشهدی از رباعی‌سرایان قرن دهم هجری است. بلافاصله بعد از چاپ این کتاب، مرکز پژوهش کتابخانه مجلس قرار داد دیگری برای تصحیح «مونس الاحباب» مروارید کرمانی با من بست که با سه ماه کار مستمر آن را آماده کردم و آخر بهمن تحویلش دادم. امیدوارم این کتاب هم در نمایشگاه 90 عرضه شود. مونس الاحباب مجموعه 184 رباعی است که متعلق به میراث فکری و جریان ادبی دوره تیموری است.

اوایل تابستان امسال، محمدکاظم کاظمی پیشنهاد داد در مجموعه 100 تایی‌های نشر سپیده‌باوران مشهد، 100 رباعی امروز را در بیاورم. انتخاب صد رباعی از دست‌آورد سی ساله رباعی بعد از انقلاب کار بسیار دشواری بود و وفاداری به عدد صد باعث شد که اجباراً از بعضی رباعیات خوب این دوران چشم پوشی کنم. کتاب تحویل ناشر شده و شاید به نمایشگاه کتاب برسد.

 

® حاشیه‌نگاری بر کتاب «رباعی محبوب من»

® رباعیات فکری مشهدی منتشر شد

® مونس الاحباب مروارید کرمانی منتشر می‌شود

 

 

< رباعیات نویافته سنایی

حدود دو سال پیش با دکتر شفیعی کدکنی در مورد تصحیح دوباره و جداگانه رباعیات سنایی غزنوی صحبت کردم. ایشان با این کار موافق بودند و آن را ضروری می‌دانستند. از همان زمان کار گردآوری و بررسی نسخه‌های خطی دیوان سنایی را شروع کردم و بعد از بازبینی حدود 30 نسخه، هشت دستنویس را به عنوان منابع اصلی و حدود 20 دستنویس یا کتاب چاپی را به عنوان منبع کمکی برگزیدم. حاصل کار، دستیابی به 200 رباعی نویافته از سنایی بود که خبر آن در سایت‌ها و بعضی روزنامه‌ها منتشر شد. سفر سال گذشته دکتر شفیعی کدکنی به آمریکا، مرا در این کار سست کرد. چون معتقدم این کار بدون اشراف ایشان، کار ناقصی خواهد بود. خوشبختانه ایشان به کشور باز گشتند و تصمیم دارم سال آینده کار را به اتمام برسانم. یک ماه پیش به اتفاق بعضی از دوستان شاعر به محضر دکتر شفیعی کدکنی رسیدیم. ایشان سراغ رباعیات سنایی را گرفتند و قول دادم نسخه اولیه را در اولین فرصت به نظر ایشان برسانم. نشانی دو سه نسخه دیگر را نیز در فهرست‌ها یافته‌ام و بعد از تعطیلات به سراغ آنها خواهم رفت. امیدوارم نسخه‌های تازه بتواند بعضی از ابهامات متن را برطرف کند.

 

®  - 200 رباعی نویافته از سنایی غزنوی

®  - 205 رباعی جدید از سنایی کشف شد!

 

 

< یاد بعضی نفرات

هفته پیش استاد ایرج افشار دار فانی را وداع گفت. او در حوزه ایران‌شناسی یک‌تنه کاری کرده است که چندین مؤسسه پژوهشی از انجام‌ آن عاجزند. مرحوم افشار در راهنمایی جویندگان گشاده دست بود و بی چشم‌داشت. شیرین‌تر خاطره من از ایشان، دیدار غیر منتظره با آن مرحوم و دکتر شفیعی کدکنی در هتل جهانگردی اردکان بود در نوروز 87. وی چندین نوبت مرا در دسترسی به منابع کمیاب یاری کرد. روانش در بهشت مینو شادمان باد! امسال بزرگان زیادی درگذشتند که مارک اسموژنسکی، کاظم برگ‌نیسی و رحیم رضا زاده ملک از جمله آنها بودند. در مورد ایشان، پیش ازین در همین وبلاگ یادداشت‌هایی نگاشته‌ام.

 

® تحشیه‌ای بر مرگ کاظم برگ‌نیسی

® درگذشت رحیم رضا زاده ملک

® یادی از مارک اسموژنسکی

 

 

< دو شعر کوتاه بهاری

رنگ‌ها بوی ترا دارند:

دکمه پیراهنت آبی است

سبز، حس دست‌های توست

بوسه‌هایت ماهی سرخ است

باغ رنگینی است

خواب‌های من که از بوی تو سرشارند.

..

 

بهار چیست

بجز عشق، آشتی، لبخند؟

به احترام بهار

سلام را باید

شکفته‌تر از گل...

نگاه را باید

زلال‌تـر از آب...

 

® چند شعر کوتاه بهاری از من در سایت فیروزه

 

 

 





کلمات کلیدی :یادداشتها و کلمات کلیدی :کتابهای من

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ۱۱:٥٩ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۱٢/٢٧
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳۸٩/۱٢/٦

 

مجموعه رباعیات خواجه عبدالله مروارید کرمانی، از شاعران دوره تیموری، موسوم به «مونس الاحباب» با تصحیح سید علی میرافضلی به‌زودی توسط مرکز پژوهش کتابخانه مجلس شورای اسلامی منتشر خواهد شد.

«مونس الاحباب» در بردارنده 184 رباعی در موضوعات مختلف است که خواجه شهاب‌الدین عبدالله صدر مروارید متخلص به «بیانی کرمانی» آنها را در فاصله سال‌های 911 تا 913 هجری گرد آورده و به ابن حسین میرزا فرزند سلطان حسین بایقرا تقدیم کرده است.

مروارید کرمانی یک شخصیت چند وجهی است که مدتی منشی سلطان حسین بایقرا و چندی وزیر او بود و علاوه بر سمت‌های دیوانی، در نواختن ساز قانون تبحّر خاصی داشت و در فن «صوت بستن» و به اصطلاح امروزی آهنگ‌سازی ماهر بود و بعضی تصنیف‌های ساختۀ او، در خراسان آن روزگار شهرت بسیار یافته بود.

وی خوشنویس زبردستی نیز بود و هفت قلم را به استادی می‌نوشت و نمونه خطوط تعلیق او در مرقع نفیسی که به فرمان شاه طهماسب صفوی فراهم آمده و به سلطان مراد سوم هدیه شده، موجود است. این مرقع هم اکنون در کتابخانه دانشگاه استانبول ترکیه نگهداری می‌شود.

مروارید کرمانی از جمله منشیان نام‌آور دورۀ تیموری است و مجموعه منشات خود را در کتابی که  «شرف‌نامه» نامیده می‌شود، گرد آورده است. «شرف‌نامه» شامل نامه‌ها و مکاتیب و منشورها و احکام و فرمان‌هایی است که از طرف حسین بایقرا و با انشای مروارید کرمانی قلمی شده است، و آنها را پروفسور هانس روبرت رویمر به آلمانی ترجمه و تفسیر کرده و در سال 1951 میلادی در شهر ویسبادن به چاپ رسانده است. این منشات تا یکی دو قرن بعد از مرگ مروارید، به عنوان نمونه نامه‌نگاری دیوانی استفاده آموزشی داشت.

مروارید کرمانی در زمان شاه اسماعیل صفوی مأمور نگارش دو تاریخ منظوم و منثور شد. تاریخ منثور را به اتمام رسانید و تاریخ منظوم با مرگ او ناتمام ماند. متأسفانه از تاریخ منثور او نسخه‌ای شناسایی نشده است، اما زین‌الدین واصفی، تاریخ‌نگار دوره صفوی، از آن مطالبی در کتاب خود به‌نام «بدایع الوقایع» نقل کرده است.

خانه خواجه عبدالله مروارید در هرات محل گرد آمدن شاعران و ادبای معروف خراسان بود و زین‌الدین واصفی شرح دقیق و شیوایی از یکی از مجالس او به دست داده است. در سال 907 هجری فریدون میرزا، دیگر فرزند حسین بایقرا، گروهی از سخن‌شناسان ایران را گرد آورد تا به جمع و تدوین دیوان حافظ بپردازند. این نخستین کوشش در تصحیح و تنقیح اشعار این شاعر بزرگ ایرانی است. سرپرستی این کار را مروارید کرمانی بر عهده داشت و بر نسخۀ فراهم آمده،‌ مقدمه‌ای نگاشت. این نسخه، به اهتمام استاد احمد مجاهد در سلسله انتشارات دانشگاه تهران به چاپ رسیده است (1379).

مروارید کرمانی، در شعر «بیانی» تخلص می‌کرد و «دیوان اشعار» و «مونس الاحباب» از جمله آثار شعری اوست. از دیوان او، دو نسخه در کتابخانه‌های ترکیه و پاکستان موجود است و تا کنون به چاپ نرسیده است. و تصحیح «مونس الاحباب» بر مبنای چهار نسخۀ خطی و کتاب «منشآت سلیمانی» که سال گذشته چاپ شده، به اتمام رسیده و قرار است بهار سال آینده توسط کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی به چاپ برسد.

«مونس الاحباب» از جنبه ارزش ادبی، در ردۀ آثار متوسط جای دارد، اما به لحاظ مطالعات پژوهشی در حوزۀ رباعی فارسی، اثری ارزشمند تلقی می‌شود. هدف مروارید از گردآوری رباعیات خود، استفاده نویسندگان و منشیان از آنها در نامه‌ها و نوشته‌های اداری و عاطفی بوده است و از این جنبه، مورد اقبال مخاطبان در سده‌های بعدی قرار گرفته است. تا آنجا که دبیران دبیرخانۀ شاه سلیمان صفوی، 140 فقره از رباعیات او را در فصل هشتم کتاب «منشآت سلیمانی» گنجانده‌اند.

 29 رباعی از رباعیات مروارید کرمانی، در منابع متأخر (دورۀ قاجار) وارد مجموعه رباعیات ابوسعید ابوالخیر و بابا افضل کاشانی شده و به نام آن دو بزرگ اشتهار یافته است. تا‌ آنجا که شمس لنگرودی شاعر معاصر، در کتاب «رباعی محبوب من» که منتخبی از بهترین رباعیات فارسی است، چهار فقره از رباعیات مروارید را به نام ابوسعید ابوالخیر نشر داده است.

قابل ذکر است خاندان مروارید از خاندان‌های اصیل ایرانی بوده‌اند و پدر خواجه عبدالله به نام خواجه شمس‌الدین محمد صدر مروارید کرمانی، از بزرگان کرمان بود که در اواسط قرن نهم هجری به هرات کوچید و در آنجا به وزارت دو تن از شاهان تیموری ابوسعید بهادر و حسین بایقرا رسید. وی در پایان عمر، تولیت مزار خواجه عبدالله انصاری را بر عهده داشت و در 904 هجری در هرات درگذشت.

عبدالله مروارید در 865 هجری به دنیا آمد و در سن 57 سالگی در ماه رجب 922 هجری از دنیا رفت. پسر او محمد مؤمن مروارید از خوشنویسان بنام قرن دهم است و مدتی تربیت سام میرزا صفوی، فرزند شاه اسماعیل را بر عهده داشت و شاه طهماسب نیز او را به سرپرستی کتابخانۀ سلطنتی گماشت. وی در آن کتابخانه، مرقع عظیمی ترتیب داد که به گفتۀ مرحوم مهدی بیانی، از حیث تنوع خطوط و استقامت و استواری و ملاحت و حُسن سلیقه از کاتبی واحد کم نظیر است. محمد مؤمن مروارید در 947 هجری به هند کوچید و سالی بعد در آن دیار درگذشت.

از نوادگان عبدالله مروارید، احمد و محمد و معظّم میرک صالحی، از رجال دورۀ صفوی بودند و در شعر و انشاء نام برآوردند. خاندان مروارید، تا امروز نیز پابرجاست و مرحوم آیت‌الله حاج شیخ میرزا حسنعلی مروارید، از علمای نامدار مشهد، از فرزندان عبدالله مروارید محسوب می‌شود.

در مقدمه 60 صفحه‌ای «مونس الاحباب»، احوال و آثار مروارید کرمانی به تفصیل مورد بررسی قرار گرفته است و در ضمایم کتاب نیز حدود 400 بیت از اشعار پراکنده این شاعر، اعم از غزل و قصیده و قطعه و رباعی، از منایع مختلف خطی و چاپی گنجانده شده است. غزل‌های مروارید، دارای موضوعات لطیف عاشقانه است و ابیات وقوعی آن، بیانی کرمانی را در کنار پیشتازان «مکتب وقوع» جای می‌دهد.

 

..

خبر انتشار مونس الاحباب را در سایت خبرگزاری کتاب ایران بخوانید.





کلمات کلیدی :کرمانیات و کلمات کلیدی :مسایل رباعی و کلمات کلیدی :کتابهای من

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ٤:٥۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۱٢/٦
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳۸٩/۸/۱۳

 

مجموعه رباعیات سید محمد جامه‌باف متخلص به فکری مشهدی معروف به «میر رباعی»، از رباعی‌سرایان قرن دهم هجری، به اهتمام سید علی میرافضلی توسط انتشارات کتابخانه مجلس شورای اسلامی در شمارگان هزار نسخه انتشار یافت.

این مجموعه، دربردارنده 352 رباعی فکری است که بر مبناى دستنویس شماره 4800 کتابخانه مجلس با کمک چهار نسخه جانبى دیگر تصحیح و در 178 صفحه عرضه شده است.

کتاب «رباعیات فکری مشهدی» شامل مقدمه‌ای در بررسی احوال و اشعار شاعر، شیوه رباعی سرایی فکری مشهدی و بررسی مسئله رباعیات سرگردان در دیوان رباعیات اوست. بخش پایانی مقدمه به معرفی نسخه‌های مورد استفاده در کار تصحیح رباعیات فکری مشهدی اختصاص دارد. نسخه اساس این تصحیح، دستنویس شماره 4800 کتابخانه مجلس است که تنها نسخه شناخته شده رباعیات این شاعر است و آن را کاتبی به نام میر حسین حسینى به خط نستعلیق در شهر لاهور کتابت کرده است. این نسخه فاقد تاریخ کتابت است، اما به قرینه خط و کاغذ، احتمال می‌رود در سده یازدهم هجری کتابت شده باشد. این دستنویس 40 برگ دارد و 307 رباعی فکری در آن جای گرفته که یکی از آنها تکراری است. در تصحیح کتاب، علاوه بر دستنویس مجلس از تذکره خلاصة الاشعار تقی الدین کاشانی، تذکره عرفات العاشقین اوحدی بلیانی، مجموعه خطی شماره 4076 کتابخانه ملک و جواهر الخیال محمد صالح رضوی بهره گرفته شده است.

در پایان کتاب، نشانى هر رباعى در نسخه‏هاى مورد استفاده به دقت و با شماره صفحه آمده و اختلاف دستنویس‏ها نیز ذکر شده است. یادداشت‏هاى آخر کتاب به توضیح بعضى لغات و اصطلاحات خاص موجود در رباعیات فکرى مى‏پردازد. در شرح واژگان کتاب از اشعار شاعران دوره صفوى و فرهنگ‏هاى لغت آن دوره یا نزدیک به آن فضاى شعرى استفاده شده و بخشى از یادداشت‏ها نیز مربوط به رباعیات مشترک میان فکرى و دیگر شاعران فارسى (رباعیات سرگردان) است.

از زندگى فکری مشهدی اطلاعات چندانی در دست نیست. اصل او از تربت بوده و به دلیل اقامت طولانى در مشهد، به فکرى مشهدى شهرت یافته است. در نیمه قرن دهم هجرى همانند اغلب هم‏عصران خود به هند کوچید و به دربار اکبر شاه گورکانى راه یافت و به‏سال 973 هجرى در جونپور درگذشت. وی به دلیل اشتغال به رباعی‌گویی در بین هم‌عصران خود به «میر رباعی» شهرت یافته است. اقامت شاعر در هند،‌ در فرهنگ واژگان و نوع خیال‌بندی او اثرهای آشکاری برجای گذاشته است.

فکرى مشهدى در تاریخ رباعى فارسى یک رباعى‏سراى طراز اول نیست. ولی از جمله کسانى است که در دوره صفوی در شکل‏گیرى نوع خاصى از رباعى در زبان فارسى نقش ایفا کرد. داخل کردن موتیوهاى جدید و تشبیهات خاص و تصویرهاى غریب محصول تلاش فکرى مشهدى و نسل پس از اوست که به رباعى فارسى عطر و طعم تازه‏اى بخشید. آن چنان‏که تعدادى از بهترین رباعیات این دوره، وارد مجموعه رباعیات منسوب به ابوسعید ابوالخیر شد و به برکت نام این شیخ، بر زبان اهل ذوق جارى گشت و در تاریخ رباعى فارسى ماندگارى یافت.

تعدادی از بهترین رباعیات فکری مشهدی را اینجا می‌نویسم:

 

دردا که زمانه ناتوان ساخت مرا

بر بستر ناتوانى انداخت مرا

از ضعف چنان شدم که در گوشه غم

 صد بار اجل آمد و نشناخت مرا

..

ما را به رهش روى نیازست امشب

در بر رخ ما ز عیش بازست امشب

اى صبح! تو دم مزن که با آن سرِ زلف

افسانه ما دور و درازست امشب

..

مجنون تو کوه را ز صحرا نشناخت

سودازده عشق، سر از پا نشناخت

هرکس به تو ره یافت، ز خود گم گردید

آن‏کس‏که ترا شناخت، خود را نشناخت

..

نظّاره او موجب حیرانى ماست

عشقش سبب بى سر و سامانى ماست

سر رشته عمر ماست زلفش، امّا

عمرى‏است که باعث پریشانى ماست

..

چشم سیَهَت، آفتِ اهل نظر است

ابروى تو، سر فتنهء دورِ قمر است

خورشید، ز ماهِ عارضت گیرد نور

این قصّه از آفتاب مشهورتر است

..

در خانه خمّار، صلاى عشق است

در پرده عشّاق، نواى عشق است

بى عشق ـ دلا! ـ زندگى‏ات باد حرام

زآن‏روى که زندگى براى عشق است

..

بى‏درد کسى که عشق جانانش نیست

درد و غم عشق در دل و جانش نیست

هر درد که هست امید درمانش هست

جز بى‏دردى که هیچ درمانش نیست

..

آن را که قضا ز خیل عشّاق نوشت

آزاد ز مسجد است و فارغ ز کنشت

دیوانه عشق را، چه هجران چه وصال!

از خویش‏گذشته را، چه دوزخ چه بهشت!

..

اى یاد تو فکر عالمم بُرده ز یاد

وى عشق تو خاک هستى‏ام داده به‏باد

بى یاد تو دم اگر زنم یک ساعت

خاکم به دهن چو شیشه ساعت باد!

..

تا جان ز غم تو بر نخواهد آمد

اندوه دلم به‏سر نخواهد آمد

بیمارم و نیست همدمم جز نفسى

آن‏هم نفسى دگر نخواهد آمد

..

در عشق توام اُمید بهبود نماند

اندیشه نقصان و غم سود نماند

آن عشق و حضورى که دلم داشت، برفت

وآن صبر و قرارى که مرا بود، نماند

..

خوبان که نیاز بیدلان گوش کنند

با لطف دمادمش همآغوش کنند

چندان که بناى عشق محکم گردد

یک‏باره ز خاطرش فراموش کنند

 





کلمات کلیدی :مسایل رباعی و کلمات کلیدی :کتابهای من

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ٩:۳۳ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۸/۱۳
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳۸٧/٩/٢۸

 

گزیده اشعار من با نام تمام ناتمامی‌ها دو سه ماهی است که توسط نشر تکا در شمارگان 3000 نسخه منتشر شده است. (گرچه در صفحه شناسنامه، تاریخ چاپ آن سال 1386 رقم خورده است). کتاب، 294 صفحه دارد و در هفت بخش سامان یافته است و اشعار سالهای 1367 تا 1386 را در بر می‌گیرد.

بخش نخست آن، «خواب گنجشکها» نام گرفته و 37 شعر، از شعرهای سالهای اخیر مرا در بر دارد. در واقع، این بخش گزیده‌است از شعرهای کتاب «دارم به ساعت مچی‌ام فکر می‌کنم» و 11 شعر جدید. تقریباً همه شعرهای این بخش قبلاً در همین وبلاگ منتشر شده است.

بخش دوم کتاب، «ثانیه‌های سبز» است و اختصاص به شعرهای کوتاه دو سه سال اخیر دارد (65 شعر کوتاه).

«از این قبیل»، نامی است برای طنزواره‌های سالهای 85 و 86 که در بخش سوم کتاب جای گرفته است. در واقع، این بخش گزیده شعرهای وبلاگ «وقایع ابن محمود» است.

«در نیمروز باغ» و «بین تنهایی و من» عنوان فصلهای چهارم و پنجم کتاب و منتخبی از شعرهای کوتاه من طی سالهای 70 تا 74 است و در واقع، انتخابی از مجموعه شعر «گنجشک ناتمام» است.

بخش ششم، شامل 19 شعر نیمایی است و محصول سالهای 68 تا 74 است. این بخش، «پاییز غریبی است» نام دارد. 13 شعر این بخش قبلاً در مجموعه شعر «تقویم برگهای خزان» آمده بود و شش شعر آن نیز تا به‌حال چاپ نشده بود.

بخش پایانی کتاب نیز به گزیده غزلهای من طی 20 سال گذشته اختصاص دارد و نام آن، «گره در گره اندوه» است. قدیم‌ترین غزل این مجموعه، به تاریخ فروردین 1367 است و دریغی است بر از راه‌ماندگان جنگ و آخرینش نیز غزلی است به تاریخ فروردین 1386 و در نکوهش جاهلانی که ناآگاهی مقدس‌شان دامنگیر ماست.

تمام ناتمامی‌ها چهارمین مجموعه از اشعار من است. سه مجموعه قبلی عبارتند از:

ـ تقویم برگهای خزان. تهران، نشر زلال، 1373

ـ گنجشک ناتمام. تهران، نشر همسایه، 1383

ـ دارم به ساعت مچی‌ام فکر می‌کنم. تهران، نشر نزدیک، 1386

 

..

کتاب، همراه دیگر کتابهای شعر نشر تکا، از کتابفروشی «خانه کتاب» (انقلاب، نبش فلسطین) قابل دسترسی است.

..

این شعر کوتاه را می‌نویسم و می‌گذرم:

 

حیاطِ خیس باران‌خورده

                            ـ شب تا صبح

نمازِ آب می‌خوانَد.

 





کلمات کلیدی :کتابهای من

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ۱:۱٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٩/٢۸
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳۸٧/٧/٢۸

 

کتاب «شاعران قدیم کرمان» پس از یک سال و نیم معطلی بواسطه تعویض ناشر، به همت دوست عزیز فاضلم آقای عمادالدین شیخ الحکمایی مدیر انتشارات کازرونیه در روزهای پایانی سال 1386 از چاپ در آمد (دقیقاً یک هفته مانده به پایان سال). در مورد این کتاب گفتنی‌ها را در مطلبی جداگانه آورده‌ام  و تکرار آن ضرورتی ندارد. ازین کتاب، چهار معرفی جداگانه در نشریات فرهنگی به چاپ رسیده که دو فقره آن را که مربوط به مجله بخاراست در اینجا می‌آورم. دو مطلب دیگر، یکی معرفی آقای صفری آق قلعه است در آخرین شماره مجله گزارش میراث و دیگر، یادداشت دوست عزیزم حسین مسرت است در جهان کتاب. چون عجالتاً این دو مجله را بخاطر تغییر محل سکونت در دسترس ندارم، مشخصات دقیق کتاب‌شناختی آنها را می‌گذارم برای بعد. بدون تعارف بگویم نوشته استاد ایرج افشار حتی اگر به قصد شاگردنوازی و تشویق گفته شده باشد، مایه مباهات من است.

همچنین ذکر این نکته هم لازم است که از زمان انتشار کتاب تا کنون (حدود 7 ماه)، یادداشتهای تکمیلی زیادی برای این کتاب فراهم کرده‌ام و به نکات تازه‌تری در تاریخ ادبیات کرمان در دوره مورد مطالعه رسیده‌ام. و اگر کتاب همین امسال قرار باشد تجدید چاپ شود، به مراتب کتاب پیراسته‌تری خواهد بود. متأسفانه با اینکه می‌پنداشتم در کرمان استقبال شایسته‌ای ازین کتاب بعمل آید، تا کنون جز یادداشت استاد گرامی مهدی محبی کرمانی در هفته‌نامه بام کویر (که متأسفانه چند ماه است چاپ نمی‌شود) و مصاحبه‌ گلایه آمیز من با هفته‌نامه استقامت بازتاب دیگری نداشته است. برای تدوین جلد دوم کتاب یادداشتهایی از قبل فراهم آمده است، اما در چاپ آنها فعلاً، با این استقبال سرد همشهریانم، تردید دارم. بخصوص آنکه قرار است بخش مربوط به کرمان و یزد و سیستان تذکره خلاصة الاشعار تقی کاشانی نیز به تصحیح من توسط نشر میراث مکتوب منتشر شود و شاید این یادداشتها را در تعلیقات آن کتاب جای دادم. دلسردی من از چاپ جلد دوم کتاب، بیشتر بخاطر آن است که این کتاب به داوری خودم تا الآن بهترین کتابی است که در تاریخ شعر و ادب کرمان با روشی اصولی و مستند به نگارش در آمده و بدین جامعیت و گستردگی، پژوهشی در شناخت شعرای یک منطقه و در یک دوره تاریخی مشخص سراغ ندارم. این را فقط به این دلیل که کتابی متعلق به من است نمی‌گویم. بلکه فارغ از همه دلبستگی‌ها، می‌دانم که کسی با این نگاه به جستجو در منابع مختلف خطی و چاپی نپرداخته است. بنابراین، این دو یادداشت را به صرف آنکه در آنها از من تعریف شده است، نمی‌آورم. اگرچه پنهان نمی‌کنم که نقل آنها، غرور و غصه مرا ـ به دلایل مختلف ـ توأمان بر می‌انگیزد.

 

کتابی تازه از سلسله کازرونیه / ایرج افشار

«تازه‌ها و پاره‌های ایرانشناسی (59)»، ایرج افشار، بخارا، شماره 66: مرداد ـ شهریور 1387، ص 175 ـ 176

..

]سید[ علی میرافضلی، متخصص کم بدیل شناخت اشعار قدیم، آرام آرام اما پیگیرانه، دور از تهران رنج آور بر دامنه جبال بارز، عکس مجموعه‌های خطی و منابع مورد لزومش را در اختیار آورده است و نتیجه مطالعات ژرف و بسیار مفید خود را به صورت مقاله‌ها و کتاب (مانند آنچه درباره رباعیات خیام انجام داد) به دسترس می‌گذارد. همین روزها کتاب معتبری به نام «شاعران قدیم کرمان» ازو به دستم رسید که به همت فاضل دقیق آقای عمادالدین شیخ الحکمایی مؤسس سلسله « کازرونیه» انتشار یافته است.

کتاب در دو جلد خواهد بود. جلد نخست همین است که در 679 صفحه به چاپ رسیده و حاوی ارائه سرگذشت از امیر مسعود کرمانی، شمس الدین محمد بردسیری، افضل الدین کرمانی، اوحدالدین کرمانی، صدر کرمانی، طیان بمی، شرف الدین مقبل، نجم الدین حسن شهرویه، محمود کرمانی، پادشاه خاتون، بدرالدین یحیی مشاط، ناصرالدین منشی، محمود منور کرمانی، طغرل کرمانی، فخرالدین کوهبنانی، خرمشاه کرمانی، بدیعی کرمانی، شمس اوحد کرمانی، میرکرمانی، تاج الدین کرمانی، نجیب کرمانی، خواجوی کرمانی، شمس الملک کرمانی، سلطان عمادالدین احمد، شاه نعمت الله ولی است. یعنی بیست شاعر (از نیمه قرن ششم تا نیمه قرن هشتم هجری) با انتخابی از اشعار آنان بیشتر براساس مجموعه‌ها و جُنگهای قدیم و اصیل خطی. جلد دیگر به دوره تیموری و صفوی مرتبط خواهد بود.

میرافضلی در آغاز گفتاری آورده است با عنوان «گوشه‌هایی از سه قرن تاریخ شعر کرمان» و آنچه درباره کرمانیات از جمله در شعر مختاری غزنوی و ... دیده می‌شود. کاش نگاهی هم فرموده بود به دیوان ذوالفقار شروانی که عمری را در کرمان گذرانید و اشاراتی به آن خطه کرده و سلاطین و بزرگان آنجا را مدح کرده است.

..

 

 

چنین کنند بزرگان چو کرد باید کار / میلاد عظیمی

«آویزه‌ها (3)»، میلاد عظیمی، ، بخارا، شماره 66: مرداد ـ شهریور 1387، ص 359

..

امروز (12/3/87) در کتابفروشی طهوری چشمم به دیدن کتاب بسیار ارجمند «شاعران قدیم کرمان» روشن شد. از سیدعلی میرافضلی پیش از این مقالات محققانه پرمایه، فراوان خوانده بودیم و از کتاب «رباعیات خیام در منابع کهن» که علی الاطلاق در زمره مهمترین آثار خیام پژوهی است، نکته‌ها آموخته بودیم. «شاعران قدیم کرمان» (نشر کازرونیه، 1386) در عداد درخشان‌ترین تحقیقات درباره تاریخ ادبیات و شعر فارسی در این سالهاست. قصد من در اینجا بررسی و یا حتی معرفی این کتاب مستطاب نیست. فقط در اینجا می‌خواهم به مؤلف محقق آن تبریک بگویم و به برخی از دانشجویان رشته ادبیات که عمرشان را در راه تدوین پایان نامه‌های آبکی و بی محتوا بر باد نیستی می‌دهند تذکر دهم که کتاب میرافضلی را مکرر بخوانند و روش تحقیق در زوایا و ساحات نامکشوف تاریخ ادبیات ایران را بیاموزند که هنوز هزار باده ناخورده در بن تاک است.

 





کلمات کلیدی :یادداشتها و کلمات کلیدی :کرمانیات و کلمات کلیدی :کتابهای من

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ۱۱:٤۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٧/٢۸
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳۸٦/۱٢/٢٥

 کتاب پژوهشی شاعران قدیم کرمان به قلم سید علی میرافضلی توسط نشر کازرونیه در 680 صفحه منتشر شد. در این کتاب، زندگی و شعر 26 شاعر قدیمی کرمان که در فاصله قرن ششم تا هشتم هجری میزیستهاند، بررسی شده است. اغلب این شاعران جزو گمنامان و فراموش شدگان تاریخ ادبیات کرمان هستند. نیمی از شاعران کتاب شاید برای اولین بار است که معرفی میشوند. نمونه اشعار این شاعران، حتی شاعران شناخته شدهای مثل خواجو و عماد فقیه و شاه نعمت الله کرمانی و اوحدالدین کرمانی از نسخههای خطی نزدیک به زمان حیات آنها گرد آمده است. اشعار شاعرانی مثل طیان بمی، شرف الدین مقبل، افضل الدین کرمانی، ناصرالدین منشی و میر کرمانی به این جامعیت و گستردگی درهیچ کتاب دیگری یافت نمیشود و مأخذ من در گردآوری اشعار این شاعران، در وهله اول، نسخههای خطی و عکسی کتابخانههای دانشگاه تهران، ملک، مجلس، موزه ایران باستان و مرعشی و در مرحله بعد، کتابهای تاریخی و ادبی چاپی بوده است.از جمله شاعران این کتاب، میر کرمانی است که در قرن هشتم هجری میزیسته و همعصر خواجو بوده است. در تاریخ ادبیات ایران اثر مرحوم دکتر صفا ازین شاعر یاد شده و یکی از غزلیات نه چندان قوی او نیز نقل شده است. من 95 غزل از میر کرمانی را به علاوه تعدادی از قصاید و ابیات پراکنده او را از ده ـ دوازده منبع مختلف خطی گردآوردهام. تنها نسخه خطی دیوان او که مشتمل بر 8000 بیت بوده است، تا 50 سال پیش در تهران موجود بود و در حال حاضر، محل نگهداری آن معلوم نیست و آن را باید معدوم تلقی کرد. میر کرمانی به همراه خواجو و عماد فقیه یکی از سه ضلع مثلث غزل کرمان در قرن هشتم هجری است.از دیگر شاعرانی که در این کتاب از آنها یاد شده، محمود منور کرمانی، شمس اوحد کرمانی، نجم الدین حسن شهرویه، محمود کرمانی، شمس الملک کرمانی، شمس الدین بردسیری، صدر کرمانی، پادشاه خاتون و چند شاعر دیگر کرمانی است. محمود منور کرمانی از عارفان غزلسرا در نیمه اول قرن هشتم هجری است و 50 غزلی که ازو درین کتاب آمده، تعلق فکری او را به نظریات عرفانی ابن عربی و فلسفه وحدت وجود نشان میدهد.با توجه به اینکه اسامی تعداد زیادی از این شاعران از تذکرهها و کتابهای تاریخ ادبیات فوت شده است، گردآوری اشعار آنها که در واقع بازیابی گنجینه فراموش شده شعر کرمان در دوران سلاجقه، قراختاییان و آل مظفر است نقش مهمی در ترسیم هویت ادبی این منطقه ایفا میکند و هدف آن جبران غفلتی است که در حوزه پژوهشهای ادبی مرتبط با تاریخ ادبیات کرمان شاهد آن بودهایم. نیمی از شاعران این کتاب در کتابهای تذکره شاعران کرمان جایی ندارند و اطلاعات مربوط به تعداد دیگری از شاعران کتاب نیز سرشار از اغلاط تاریخی و ادبی و بعضاً گمراه کننده است. مضافاً آنکه در تذکرههای کرمان، نمونه شعر این شاعران نیز در حد دو تا ده بیت است و جایگاه و پایگاه هر شاعر را نیز معلوم نمیدارد.بی مجامله و شکسته نفسی بگویم: شاعران قدیم کرمان، تا آنجا که من میدانم و دیدهام، با این حجم و دامنه، در حوزه ادبیات منطقهای کار کم سابقهای است. جلد دوم این کتاب که شاعران قرن 9 تا 11 هجری (دوره تیموری و صفوی) را شامل میشود ، در دست تألیف است.

 

 

...

از همین مجال استفاده میکنم و سال نو را به همه دوستان و همسایگان وبلاگی شادباش میگویم.یعنی بهار دارد از راه میرسد... 





کلمات کلیدی :یادداشتها و کلمات کلیدی :کرمانیات و کلمات کلیدی :کتابهای من

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ٢:٥۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٦/۱٢/٢٥
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳۸٦/۸/۳٠

 

سومین مجموعه شعر من به اسم «دارم به ساعت مچیام فکر میکنم» چند روز پیش به همت نشر نزدیک در 120 صفحه چاپ شده است. این مجموعه در بردارنده شعرهای سالهای 1383 تا 1385 است. دارم به ساعت مچیام فکر میکنم 52 قطعه شعر دارد که عمدتاً شعر نو نیمایی است و تعداد اندکی غزل هم در آن هست. بیشتر شعرهای مجموعه قبلاً در همین وبلاگ عرضه شده است. همت آقای عباس نادری مدیر فاضل نشر نزدیک در ارائه مطلوب و آبرومندانه این اثر قابل ستایش است. فعلاً از مکانهای عرضه کتاب اطلاعی ندارم و پس از اطلاع ناشر محترم، به عرض خواهد رسید. برای دوستان وبلاگی که مایل به دریافت کتاب هستند، تعداد محدودی کتاب نزد من هست که میتوانم ارسال کنم. قطعاً نقد و نظر عزیزان راهگشای بنده خواهد بود.

®

از شعرهای من قبلاً دو مجموعه زیر به چاپ رسیده است:

ـ تقویم برگهای خزان. تهران، نشر زلال، 1373

ـ گنجشک ناتمام. تهران، نشر همسایه، 1383

®

قرار است گزیدهای از شعرهای من، مربوط سالهای 1367 تا 1386 ، با عنوان «تمام ناتمامیها» اواخر امسال یا اوایل سال آینده به چاپ برسد.

®

از فرهاد صفریان عزیز برای معرفی کتاب سپاسگزارم.

 





کلمات کلیدی :یادداشتها و کلمات کلیدی :کتابهای من

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ۸:٤٥ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٦/۸/۳٠
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳۸٥/٥/٢۸

 

حیدر شیرازی از شاعران قدیم، ‌همشهری و همدوره حافظ بزرگ،‌ در قرن هشتم هجری و در دوران حکومت آل مظفر بر شیراز و یزد، می‌زیست. وی شاعری متوسط بود و احتمالاً خودش یا پدرانش پیشه بقالی داشتند. نام این شاعر گمنام در منابع موجود کمتر به چشم می‌خورد. یک نسخه از دیوان این شاعر که در سال 881 هجری کتابت شده در کتابخانه موزه بریتانیا در انگلیس نگهداری می‌شود و میکروفیلم آن را کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران دارد. اولین بار حدود 14 سال پیش با نام و شعر این شاعر آشنا شدم. علت توجهم نیز این بود که در فهرست نسخه‌های خطی فارسی آمده بود که حیدر شیرازی در اشعارش به خواجوی کرمانی تاخته است.

سه سال پیش با رای و نظر دوست عزیزم آقای شیخ الحکمایی مدیر انتشارات کازرونیه (که وبلاگی را نیز به همین اسم اداره می‌کند) قرار شد دیوان حیدر شیرازی را تصحیح کنم. کار تصحیح و چاپ حدود یک سال و اندی به طول انجامید و دیوان حیدر شیرازی در اواسط سال 1383 منتشر شد. به تشخیص و صلاحدید آقای شیخ الحکمایی تصویر کامل دستنویس دیوان در انتهای کتاب قرار گرفت و این مسئله کار کسانی را که می‌خواهند علاوه بر لذت معنوی، امکان مقابله متن دستنویس با متن حروفی را داشته باشند، آسان می‌کند.

بر دیوان حیدر شیرازی سه نقد در مطبوعات منتشر شده است که آنها را معرفی می‌کنم:

نخست. نقدی به قلم آقای محمد ابراهیم نسب بر تصحیح دیوان حیدر شیرازی در شماره 193 نشریه جهان کتاب (فروردین 84) با عنوان «به نام حیدر، به کام خواجو» منتشر شد. دواعی نویسنده این نقد این بود که بنده خواسته‌ام در پوشش تصحیح و چاپ دیوان حیدر، او را دراز کنم و انتقام خواجوی کرمانی را از او بگیرم. تمام نقد و بررسی نویسنده معطوف به مقدمه کتاب بود و چند نکته تاریخی مقدمه و مؤخره کتاب را سزاوار طعن و تعرض دانسته بود. خروج نویسنده این نقد از دایره انصاف، مرا بر آن داشت تا جوابیه‌ای بر نقد او بنویسم که با عنوان «نقد نقد دیوان حیدر» در شماره بعدی جهان کتاب (ش 194، خرداد 84) چاپ شد.

دوم. نقد بعدی دیوان حیدر شیرازی را فاضل محترم آقای محسن ذاکر الحسینی در نامه فرهنگستان (دوره هفتم، شماره 4، اسفند 1384) انتشار داد. آنچنان که از این نویسنده انتظار می‌رود، ایشان مقدمه و متن و تعلیقات کتاب را به دقت خوانده و نکات ارزشمندی را در مورد آن یادآور شده‌اند. نکاتی که به معلومات من چیزهایی افزود و اصلاح آنها در چاپ بعدی کتاب (اگر چاپ بعدیی در کار بود) ضرورت دارد. در بخشی از این نقد آمده است: «بیشتر متن تصحیح شده دیوان حیدر شیرازی را با تصویر نسخه خطی آن مقایسه کردم. بازنویسی این نسخه پاکیزه، عمدتاً دقیق و قابل اعتماد صورت گرفته و اصلاحات قیاسی مصحح عموماً بجا و صائب است. اما در ضبط متن و در مقدمه و توضیحات مصحح، غفلتهایی نیز راه یافته که بیشتر به تک نسخه‌ای بودن دیوان مربوط است». بیشتر اصلاحات منتقد گرامی رواست و تعدادی از آنها نیز مورد پذیرش من نیست.

سوم. نقد و بررسی سوم را آقای جواد بشری به بهانه معرفی دیوان حیدر شیرازی انجام داده است. عنوان مقاله ایشان «بررسی اوضاع ادبی فارس در سده هشتم و منابع این بررسی» است و در نشریه آینه پژوهش (سال هفدهم، شماره 1، فروردین اردیبهشت 1385) به چاپ رسیده است. بخش عمده مقاله ایشان به معرفی منابع مربوط به اوضاع ادبی فارس در قرن هشتم (یعنی دوران حیات حیدر شیرازی) اختصاص دارد و ادامه آن، نکات جالبی در مورد حیدر شیرازی آورده‌اند که از جمله آنها، معرفی یک غزل تازه یاب از حیدر شیرازی در جنگ معروف بغدادی است که در دیوان او نیست. این غزل حدس نگارنده را در مورد شیعه بودن این شاعر تأیید می‌کند. آقای بشری معتقد است که حیدر از جمله مناقب‌خوانان شیعی بوده است. ناقد محترم ضمن برشمردن فواید کتاب، تمامی اغلاط چاپی آن را نیز باز یافته و یادآور شده است که جای سپاسگزاری دارد. وی چاپ فاکسیمیله دستنویس دیوان حیدر شیرازی را کاری شجاعانه و اطمینان بخش دانسته است.

...

در مجموع، نقدهای دوم و سوم و تا حدود کمی نقد اول، نویسنده و ناشر را در آراستن کتاب و تکمیل مباحث مقدمه و انجام اصلاحاتی در متن و تعلیقات کمک می‌کند و اگر کار به چاپ دوم رسید، مطمئناً متنی پیراسته و بسیار نزدیک به سخن شاعر (یعنی حیدر شیرازی) فراهم خواهد آمد.

 

 





کلمات کلیدی :یادداشتها و کلمات کلیدی :کتابهای من

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ٢:٥٩ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/٥/٢۸
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳۸٤/٦/۱٤

 

آب در خوابگه مورچگان

نگاهی به کتاب گوشه تماشا، اثر سید علی میرافضلی

 

آرش شفاعی

 

روزنامه جام جم، دوشنبه 14 شهریور 1384، ص 6

 

طرح جلد کتاب گوشه تماشا

 

معرفی گوشه تماشا را در روزنامه ایران اینجا بخوانید.

 

 





کلمات کلیدی :کتابهای من

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ٦:٤٩ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٤/٦/۱٤
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳۸٤/۱/٢٢

 

 

گنجشک زیبا، گنجشک تمام

نگاهی به مجموعه شعر «گنجشگ ناتمام» اثر سیدعلی میرافضلی

 

                                                                                    محمد شریفی

 

اشاره: شاعر و داستان نویس ارجمند محمد شریفی نعمت آباد یادداشتی بر مجموعه شعر گنجشک ناتمام نوشته که روز 18 اسفند 83 در هفته نامة فتح نوین به چاپ رسیده است. متن این یادداشت از نگاهتان میگذرد.

........................................................................

کوتاه یا بلندی یک شعر چیزی از حیثیت آن کم نمیکند یا بدان نمیافزاید. بسیاری از شاعران بزرگ ترجیح دادهاند جهان خود را در اشعاری بس کوتاه و تأثیرگذار احداث کنند. جوزپه اونگارتی، شاعر بزرگ معاصر ایتالیایی، بیشتر از طریق سربازها ، جاودانگی ، شب ماه مه ، امشب و... شناخته میشود، که در حد دو یا چند سطرند ، تا شعر بلندی چون روزاروز. شناسنامة اریش فرید، شاعر مطرح معاصر آلمانی زبان، معمولاً شعر شوخی است که چند سطری بیش نیست. هایکو سرایان بزرگی چون باشو، ایسا، شیکی و کیوشی ناکاهاما هم از قرن شانزدهم تاکنون با همین اشعار کوتاهشان بر آسمان شعر جهان درخشیدهاند.

از سوی دیگر، بسا شاعران بزرگ که در تقلاّی خود برای سرودن شعر کوتاه چندان توفیقی حاصل نکردهاند، چرا که عرصة آنها جولان در مجالی پهناورتر بوده است. چنان که والاس استیونس، شاعر بزرگ و ژرف اندیش معاصر آمریکایی، در شعر بلند صبح یکشنبه که شعری عظیم و ژرف است، درخشیده است، نه در شبه هایکوهای سیزده گانهاش.

شعر کوتاه مجالی برای گوش دادن به سکوت فراهم میکند، که این سکوت الزاماً سکوت مطلق نیست، بل سکوتی است که در فضای خود شعر کوتاه مورد نظر، وجود دارد. در حقیقت، شعر کوتاه شعر خواننده است، چرا که به او، بیشتر از شعر بلند ، مجال اندیشیدن میدهد، دنیایش را غصب نمیکند، و او را وا میدارد تا با مشارکت در فرآیند آفرینش شعر، به کشف گوشههای نامکشوف دنیای خود برخیزد و از آنات آن لذت ببرد. شعر کوتاه ، همانگونه که آیین ذن  از آن بهره میگیرد درخششهایی از روشن شدگی ناگهانی است که در جام لحظهها تجلی میکند و هر آن را به جرعهای مستی بخش و هوشیاری زا بدل مینماید.

مجموعه شعر گنجشک ناتمام از سید علی میرافضلی نیز مجموعهای از شعرهای کوتاه است. این مجموعه را میتوان با آنکه به چهار بخش تقسیم شده است دو بخش هم دانست : بخشی از شعرهای خود شاعر، و بخش دیگر حاوی بازسرایی او از تعدادی از هایکوهای ژاپنی. در بخش شعرهای شاعر، برخی شعرها در کتاب پیشین او تقویم برگهای خزان نیز آمده بودند. این شعرها هم همچون دیگر شعرهای جدید شاعر، زیبا هستند. اگرچه به خاطر طرز چینش مصرعها در صفحه مورد غفلت واقع شدهاند و در مجموعة پیشین نیز مواردی از غفلت خود شاعر به این مهجوریت کمک کرده است. برای نمونه، میتوان به این شعر در آن کتاب اشاره کرد:

وقتی که ابر من

از کوچه می رود،

چشم تمام پنجره ها خیس میشود.

وقتی که میروی.

 

که استفاده نامناسب شاعر از صنعت التفات، جهانی را که میتوانست در این شعر متعلق به همه، با امتدادی به سوی بیکرانگی در حرکت ابر غایب به سوی بیرون باشد، شخصی و ویران کرده است. شاید شاعر خود با التفات به چنین التفات ناهنجاری، این شعر زیبا را برای مجموعة جدید انتخاب نکرده است؛ در صورتی که با حذف مصرع آخر، این شعر نیز جهان موزون خود را به دست می آورد.

فارغ از این تعرض شفیقانه، بنای این نوشته این نیست که محتوای اشعار شاعر را وا کاود و اشارات آنها را با نشان کند، چرا که بر این فرض مبتنی است که فرای موقیعت شاعر در لحظة سرایش، هر شعر برانگیزاننده، تصویری خاص از یک آن متعلق به گذشته، حال یا آینده حیات در ذهن هر خواننده است و تأثیر شعر ـ علی رعم انکار منتقدان نو ـ به ژرفای تجربهها و درجه کمال خواننده در لحظه خواندن بستگی دارد. بنابراین، هر خواننده، بنا به ظرفی که دارد، به درون این اشعار زیبا کشیده میشود و بهرة خود را بر میگیرد. بنای این نوشته تنها نقل دیگر بار نمونهای از آنهاست ، که از جمله به اشعار ذیل میتوان اشاره کرد:

1.  بر ساحل سرد/ دریاست که پیر میشود/ موج به موج.

2 . همخوانی قورباغهها در نیزار/  یک دو سه بیحوصله سربازان.

3 . چون موج که میآید و بر میگردد/ سودای رسیدن است در هر نفسم.

4 . گربة سیاه/ خفته زیر سایه درخت / روی شاخه/ جای خالی پرندهها.

5 . صدای پا/ و طعم ناتمام بوسههای ما.

6 . اگر از ابر ببارد گنجشک/ اگر از خاک بر آید خورشید/ عابران را / نه درنگی و نه عکس العملی.

7. گنجشکی بود بر لب بام پرید/ یک لحظه شاعرانه از دام پرید/

   چون سایه نشست در نگاهم نفسی/چون رؤیا از کنارم آرام پرید.

8 . ماییم و دلی که عشق را آباد است/ از خاطرهای خراب و بیبنیاد است/

با هر تپش شوق به هم میریزد/ چون پیرهنی که در مسیر باد است.

 

که جملگی از تجربهای ژرف و جهان بینییی شاعرانه و اندیشناک خبر میدهند.

در بخش دوم نیز شاعر بازسرایی تعدادی از هایکوهای ژاپنی را زیبا به انجام رسانده است. او توانسته شکلی برازنده محتوای ژرف آنها فراهم آورد، و این دست کم در مورد ترجمة هایکو، تاکنون کم سابقه بوده است. برای نمونه، او یکی از هایکوهای «کوبونتا» را، که قبلاً توسط مترجمی ارزشمند به صورت:« از وقتی که بر زمین نشسته/ روح بلند آن بادبادک/ به تمامی رفته است» ارائه شده بود، چنین بازسرایی کند: «برخاک سیاه/ بادبادک دیریست / تاریک و تباه.» که البته تفاوت این دو کاملاً مشهود است. اما در موردی در این بازسراییها، جانمایه اصلی هایکوحفظ نگشته و دیگرگون شده است. مثلاً «خنکای نسیم تابستانی!/ در میان هزارکوه سبز/ معبدی تنها» از شیکی، در بازسرایی شاعر به: «در برکوه/ بقعه ای متروک؛/ خنکای نسیم تنهایی» تبدیل گردیده، که اساساً  محتوایی دیگر است. یا «چه زیبا/ آن بادبادک به آسمان پرواز می کند/ از کلبه گدا.» از ایسا به صورت « پرواز بادبادک رؤیا/  از بام خانههای تهیدست» بازسرایی شده که مایه اصلی هایکو را ناپدید کرده است، چرا که برخاستن بادبادک از کلبه یک فقیر به سوی آسمان یک چیز است و پرواز از بامهای مجموعهای از فقیران چیز دیگر. در موردی دیگر، هایکوبی از کیوشی ناکاماها که ترجمه فارسی آن با اندکی تسامح شاید چیزی چون «ماری خزید و رفت/ تنها نگاه او به من/ مانده است در علفها» بشود، در بازسرایی شاعر به «ماری خزید و رفت/ رد نگاه خیره من/ لای بوتهها» بدل شده است. همانگونه که واضح است در هایکوی اصلی، بیننده مار است و محور زیبایی، تنهایی یا هر احساس دیگری در نگاه مار است، اما در بازسرایی، این بیننده است که با نگاهش در پی مار میگردد و این تعقیب میتواند ناشی از ترس باشد که در هایکوی اصلی وجود ندارد.

این واژگونی در معنا، در موارد دیگی از این بازسراییها نیز وجود دارد که آشکارترین آنها در بازسرایی هایکویی از باشو رخ داده است. باشو در این هایکو چنین مضمونی را ارائه میدهد که در آواز زنجره، هیچ نشانهای مبنی بر اینکه او میباید بمیرد دیده نمیشود. در بازسرایی، آن مضمون به شعر ذیل بدل شده است: «همه شب زنجره می خواند/ تلخ/ بر تن مرده خویش». چنان که آشکار است در اینجا معنا کاملاً عکس معنای هایکوی اصلی است. چرا که در هایکوی اصلی، اتفاقاً سخن از بی پروایی زنجره در برابر مرگ و انجذاب آن در زنجیره آوازش است و در بازسرایی، این زنجره رها، زالی مویهگر و زار شده است که از مرگ خویش به تلخی میگرید. در بازسرایی آثار دیگران شاعر ناچار از حفظ روح و فضای آن آثار است. شاید بتوان برخی از بازسراییهای گنجشک ناتمام را نه بازسرایی که شعرهایی از خود شاعر مجموعه و ملهم از هایکوهای ژاپنی دانست. در هر حال، بهتر این بود که نام هر هایکوسرا نیز در کنار هایکوی او ذکر میشد.

مجموعه گنجشک ناتمام گنجشکی زیبا و تمام است  که میتواند همیشه بخواند و هماره آوازش تازه باشد.

 

 

 





کلمات کلیدی :درباره شعر کوتاه و کلمات کلیدی :کتابهای من

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ٥:٥٩ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٤/۱/٢٢
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳۸۳/۱٢/۱٥

 

گوشهء تماشا.

(رباعی؛  از نیما یوشیج تا امروز)

سید علی میرافضلی.

تهران,  1383 , 320 ص.

نشر کازرونیه

(تهران. صندوق پستی 3761 ــ 11365)

 

 

 

 

از شعرم خلقی به هم انگیخته‌ام

نیک و بدشان به هم بر آمیخته‌ام

خود گوشه گرفته‌ام تماشا را ـ کآب

در خوابگه مورچگان ریخته‌ام.

                    نیما یوشیج

 

 

 گوشه تماشا

 

 

کتاب گوشه تماشا, گزارشی است از وضعیت رباعی معاصر فارسی از زمان نیما یوشیج تا امروز, به همراه منتخبی از رباعیات 175 شاعر پارسی زبان.

            در مقدمه کتاب ابتدا در مورد پیشینه و منشاء رباعی, تحولی که حذف قافیه مصراع سوم رباعی در شکل و لحن و حالت آن صورت داده و مشکل دیرینه و پابرجای «رباعیات سرگردان» به اجمال و اختصار سخن رفته است. نویسنده, در بخش دوم مقدمه, به فراز و فرودی که رباعی در هشتاد سال گذشته داشته, پرداخته است.

            این بررسی از رباعیات نیما و پیروان او شروع شده, سپس به رباعیات شاعران سنتگرا نظر افکنده شده, آن گاه وضعیت رباعی در دهه شصت و هفتاد شمسی به سبب اهمیتی که داشته است جداگانه بررسی شده است. و در آخر, نویسنده بر تلاش و فعالیت نویسندگان و شاعران امروز در احیا و بازخوانی رباعیات کهن فارسی مرور کرده است.

            بخش عمده کتاب را گزیده رباعیات معاصر تشکیل می‌دهد که خود به پنج بخش تقسیم شده است که مبتنی بر دوره‌های زمانی و گرایشهای متفاوت شاعران هر بخش است و سعی شده است به گونه‌ای باشد که سبکها و شیوه‌ها و گرایشهای مختلف را در رباعی معاصر بازتاب دهد.

 

 

فهرست مطالب کتاب ازین قرار است:

 

یک. رباعی و مسایل آن

                        ــ منشاء رباعی

                        ــ قافیه مصراع سوم رباعی

                        ــ رباعیات سرگردان

 

دو. رباعی از نیما تا امروز

                        ــ نیما؛ آب در خوابگه رباعی

                        ــ نوگرایان در آزمون سنت

                        ــ رباعی در محفل سنتگرایان

                        ــ دهه شصت؛ توفان در پرانتز

                        ــ دهه هفتاد؛ در آستانه

                        ــ نگاه تازه به رباعیات کهن

 

سه. گزیده رباعیات

 

چهار. نمایه نامها

 

پنج. فهرست منابع

 

چکیده مطالب مقدمه کتاب:

 

نیما؛ آب در خوابگه رباعی.

نیما یوشیج صبحگاه روز سیزدهم دی ماه 1338 سر به بالین مرگ نهاد و آنچه ازو باقی ماند, اندکی شعر چاپ شده و یک گونی شعر چاپ نشده بود. کمتر از یک سال پس از مرگ نیما, افسانه و رباعیات از چاپ در آمد. افسانه را ابوالقاسم جنتی آماده کرده بود و رباعیات را پرویز داریوش و جلال آل احمد.

 

 

نوگرایان در آزمون سنت.

بعد از نیما, جریان نوپردازی در دو گرایش متفاوت ره سپرد. عده‌ای که از آنها با عنوان «سنتگرایان جدید» یاد شده, اگرچه به ضرورت تحول و نوگرایی در شعر فارسی اعتقاد داشتند, اما با همه پیشنهادهای نیما همسخن نبودند و به شیوه‌ای می‌اندیشیدند که با شعر سنتی حداکثر تلائم و تناسب را داشته باشد. گروه دوم, شاگردان مستعد مکتب نیما هستند که با نقدها و شعرهای خود به تفسیر و توسعه آرای نیما پرداختند.

 

 

رباعی در محفل سنتگرایان.

در آن سالها, جدا از نوپردازان, شاعران سنتگرا نیز همچنان گرم گفتن شعرهای قدمایی بودند و انجمنهای ادبی پر رونقی داشتند. در دیوان این قبیل شاعران رباعیاتی هم هست که تکرار همان رباعیات قدیم است با همان فضاها و مفاهیم و طرز بیان, حداکثر با تغییراتی جزیی در واژگان و اصطلاحات.

 

 

دهه شصت؛ توفان در پرانتز.

در سالهای میانی دهه پنجاه, عنصر اصلی اکثر شعرها را ایدئولوژی مبارزه و انقلاب تشکیل می‌داد. در تب و تاب آن سالها و همزمان با سقوط سلطنت, مرغ سحر  از منصور اوجی به چاپ رسید. این کتاب مجموعه‌ای است از 40 رباعی که به‌رغم حجم کمش, از مجموعه‌های تأثیر گذار بر ذهن نسل جوان انقلابی بود.

 

 

دهه هفتاد؛ در آستانه.

در دهه هفتاد, تعدادی از شاعران نسل انقلاب, بعضی از شاعران نسل قدیم و تعدادی از شاعران جدید رباعیهای خود را عرضه کردند. از اواسط دهه هفتاد, نسل جدیدی از شاعران رباعی گوی به ظهور آمدند که نوید بخش حرکتی تازه در عرصه رباعی است.

  

 

نگاه تازه به رباعیات کهن.

یکی از مسایلی که در تداوم حضور رباعی در شعر امروز تأثیر داشته است, احیای میراث رباعی فارسی توسط محققان و بازخوانی این رباعیات از سوی نسل جدید نویسندگان و شاعران بوده است.

 

 





کلمات کلیدی :مسایل رباعی و کلمات کلیدی :کتابهای من

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ٧:٢٥ ‎ق.ظ روز ۱۳۸۳/۱٢/۱٥
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳۸۳/٦/٩

 

نود و سومین نشست کانون ادبیات ایران روز شنبه 7 شهریور ماه در تالار مولوی برگزار شد. موضوع این نشست نقد و بررسی مجموعه شعر گنجشک ناتمام نویسنده این وبلاگ بود و آقایان علی عبداللهی، محمدرضا محمدی نیکو و عبدالجبار کاکایی در مورد کتاب سخن گفتند. گردانندگی جلسه را  هم مطابق معمول جلسات کانون ادبیات ایران آقای رمضانی فرخانی بر عهده داشت.

            جلسه با مقدمه توضیحی فرخانی شروع شد. فرخانی گفت کتاب، مجموعه شعرهای کوتاه شاعر طی سالهای 1370 تا 1374 است و همین که با گذشت ده سال هنوز می تواند حرفی برای گفتن داشته باشد خودش توفیقی است. بعد از مقدمه فرخانی، من در مورد نحوه شکل گیری شعرها حرف زدم. با توجه به اینکه نیمی از شعرهای کتاب را هایکوواره های آن تشکیل می دهد بیشتر به این بخش کتاب پرداختم. از تلاشهایی که برای ترجمه شعرهای کوتاه ژاپنی در ایران صورت گرفته و کتابهای هایکو از شاملو و پاشایی، آواز جهیدن غوک به ترجمه زویا پیرزاد و یکصد هایکوی مشهور با ترجمه پاشایی و ترجمه دیگر آن از خانم شایق گفتم و تاثیری که مطالعه این کتابها بر ذهن من گذاشتند. و از شعرهایی دریایی آغاز کتاب که پیش در آمدی بود تا زبان شعری من برای بازسرایی شعرهای کوتاه ژاپنی پرداخته و آماده شود. و اینکه این شعرها آزمونی بود برای من که ببینم تا چه حد می توان در زبان فارسی به ایجازی همچون ایجاز هایکو رسید. بعدش هم چند تا شعر کوتاه از بخشهای مختلف کتاب خواندم.

            اولین سخنران جلسه محمدرضا محمدی نیکو بود که در مورد نوع و جنس شعر کوتاه و سابقه آن در شعر فارسی حرف زد. از خسروانیهای قدیم و نوخسروانیهای سه لختی اخوان ثالث گفت و شاملو که نخستین بار بر شعرهای کوتاهش نام طرح گذاشت. و رسید به گنجشک ناتمام. محمدی نیکو چند تا از هایکوواره های کتاب را با ترجمه های موجود مقایسه کرد و در بعضی جاها ایراداتی به چند تا از شعرها گرفت و گفت خوب و به قوت از کار در نیامده است. و چند تا از کارها را هم از ترجمه شاملو و پاشایی قویتر و موجزتر دانست.

            سخنران بعدی عبدالجبار کاکایی بود که به شیوه ها و شگردهای شاعری در کتاب گنجشک ناتمام پرداخت و  نکاتی را در مورد پرداخت و زبان بعضی شعرها یادآور شد.

            سخنران آخر آقای علی عبداللهی مترجم بود که در کارنامه خود یک کتاب ترجمه هایکو از زبان آلمانی دارد. عبداللهی ابتدا در مورد ویژگیهای هایکو سخن گفت و ترجمه موزون را کاری ناصواب و خلاف روح هایکو دانست. عبداللهی بر چند هایکوواره ایراداتی وارد کرد. از جمله بر شعر زیر:

           

            پرواز بادبادک رؤیا

            از بام خانه های تهیدست.

 

و معتقد بود کلمه رؤیا زائد است و مفهومش بر بادبادک سایه انداخته و آن را محدود کرده است که مقبول افتاد. عبداللهی بر پاکیزگی و سلامت زبانی شعرهای کتاب تأکید داشت.

            بعد از صحبتهای منتقدین من تأکید کردم که هدف من ترجمه هایکو نبوده است. بلکه می‌خواستم با الهام از هایکو آنها را با مقتضیات زبان فارسی سازگار کنم. جلسه ساعت 7.5 با خیر و خوشی به پایان آمد و کلاغه هم به خانه اش رسید.

           

............................................................

میلاد  حضرت علی (ع) را تبریک می گویم.

 

 

 





کلمات کلیدی :کتابهای من و کلمات کلیدی :درباره شعر کوتاه

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ۱٠:۱٦ ‎ق.ظ روز ۱۳۸۳/٦/٩
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳۸۳/٥/٢٥

شکسته نفسی جزو عادات  ما ایرانیان است ــ ذمیمه یا کریمه بودنش بماند ــ  و از خود تعریف کردن چندان مقبول نمی افتد. اما امروز می خواهم از خلاف آمد عادت طلبم کام و کمی هم به خودم حال بدهم. ده روز پیش نشانی پستی دکتر شفیعی کدکنی را از دوستی گرفتم و کتابهایم را برایشان فرستادم: رباعیات خیام در منابع کهن ، گنجشک ناتمام. چهار پنج روز پیش که از کمر درد خانه نشین شده بودم، ساعت 9 صبح تلفن زنگ زد و همسرم گوشی را برداشت و گفت شفیعی کدکنی با تو کار دارد. صحبت که کردم صدای استاد را شناختم. از ارسال کتابها تشکر کرد و در تعریف از آنها کلی داد سخن داد که خدا وکیلی قند توی دلم آب شد. کتاب شعر چشمش را گرفته بود و کتاب خیام را یک کتاب آکادمیک پایه دانست. تعریفهای شفیعی را اگر به حساب شاگرد نوازی و تشویق تازه کاران هم بگذاریم باز کلی ارزش دارد! اگرچه استاد بیخودی هم از کسی تعریف نمی کند! این را خودشان فرمودند. حرفهای شفیعی کدکنی تا دو سه روز باعث سرخوشی من بود و یقین پیدا کردم راهی که رفته ام اشتباه نبوده است (البته منظورم کار تحقیق است نه شعر).

          بنا به درخواست ناشر کتاب، مرکز نشر دانشگاهی، چند خطی در معرفی کتاب رباعیات خیام در منابع کهن به فارسی نوشته ام و دوست عزیز آقای هادی مظفری آن را به انگلیسی برگردانده است که در پی می آید.

 

رباعیات خیام در منابع کهن

سید علی میرافضلی

تهران. مرکز نشر دانشگاهی. 1382

388 ص. (96 تصویر)

....................

کتاب رباعیات خیام در منابع کهن در پنج بخش سامان یافته و هدف آن گردآوری رباعیات منسوب به خیام از منابع کهن پیش از قرن نهم هجری بوده است.

            در بخش نخست، 28  مأخذ که در آنها 151 رباعی صراحتاً به اسم خیام نقل شده، جای گرفته است. قدیمترین مأخذ این بخش، رساله التنبیه امام فخر رازی (متوفی 606 ق) است.

            در بخش دوم، 29 منبع معرفی شده که در آنها تعدادی از رباعیات منسوب به خیام بدون ذکر نام گوینده نقل شده است. سه فقره از منابع این بخش، سراج السّائرین احمد جام، رساله عینیه احمد غزالی و روح الارواح احمد سمعانی، در زمان حیات خیام و در حوزه خراسان نگارش یافته است. از مجموعه 57 مأخذ، 267 رباعی به دست می آید که با حذف رباعیات تکراری تعداد آنها به 164 رباعی می رسد.

            در بخش سوم کتاب، توضیحات و یادداشتهایی در مورد رباعیات فراهم آمده درج شده است.

            در بخش چهارم، فهرست رباعیات متن بر اساس حروف الفبای قوافی آنها درج شده و نویسنده ، آنها را با پنج فقره از مجموعه های مدوّ‌ن رباعیات منسوب به خیام مقایسه کرده است.

            بخش پنجم کتاب به تصویر دستنویسهای مورد استفاده اختصاص دارد. در این بخش، 70 تصویر از 31  نسخه خطی که در آنها رباعیاتی از خیام نقل شده، گرد آمده است.

........................

Mirafzali, S. Ali

Rubaiyat of Khayyam in the ancient sources.

Iran University Press. Tehran. 2004

388 P. (96  Images).

…………………

The book Rubaiyat of Khayyam in the ancient sources is compiled into five parts regarding to collect the quatrains attributed  to Omar Khayyam (the Iranian philosopher and poet) in the ancient sources before ninth century A.H.

                The first part comprises 28 sources in which 151 quatrains stated clearly under the title of the name, "Khayyam". The most ancient source of the part, is the writing  Al-Tanbih of Imam Fakhr Razi (deceased in 606 A.H).

                In the second part, there are 29 sources , in which a number of quatrains of Khayyam quoted without mentioning the name of the narrator. Three sources of the part written in Khorasan region at Khayyam's lifetime. They are including of Saraj Al-Sayerin of Ahmad Jam, Al-Eyniyeh of Ahmad Qazali and Ruh Al-Arvah of Ahmad Sama'ani. 267 quatrains are extracted from the total of 57 sources that are reduced to 164 due to repetitive quatrains.

                In the third part of the book, the needed explanations and notes pertaining to the quatrains are included.

                In the fourth part, the table of quatrains is printed based upon the alphabetical order of the rhymes and the writer compared them with the five sources of compiled collections in the Rubaiat of Khayyam.

                The fifth part is allocated to the images of the  manuscripts. In this part, 70 images are gathered from the 31 manuscripts in which a number of quatrains of Khayyam are quoted.

 





کلمات کلیدی :کتابهای من و کلمات کلیدی :مسایل رباعی

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ٤:٥٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۳/٥/٢٥
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳۸۳/۳/۱۳

 

گنجشک ناتمام  نام مجموعه شعرهای کوتاه من است که قرار است نشر همسایه در همین ماه آن را منتشر کند. این مجموعه.. منتخب شعرهای کوتاه سالهای 71  تا  74  است.

            دوستان عزیز وبلاگی اگر نشانی پستی خود را مرحمت کنند برایشان خواهم فرستاد.

 

 

خود اگر یک نفس است

باغ را

ابر نگاه تو بس است.

 

 





کلمات کلیدی :کتابهای من

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ۳:۳۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۳/۳/۱۳
    لینک مطلب   نظر شما ()



۱۳۸۳/٢/۱٠

..............................................................................................

رباعیات خیام یکی از گره های ناگشودۀ ادبیات فارسی است. شهرت جهانی حکیم عمر بن ابراهیم خیامی _ ریاضی دان و منجم و فیلسوف دانشمند ایرانی _ وامدار رباعیاتی است که به او نسبت می دهند. طرفه این است که تا یک قرن پس از مرگ او در هیچ منبع مکتوبی هیچ رباعیی به نام او نقل نشده است و هیچ کدام از معاصران او به رباعی سرایی او اشاره نکرده اند. اولین مأخذ موجود که رباعیی به اسم خیام حکیم دارد رساله ای از امام فخر رازی (متوفی 606 ق) در تفسیر چهار سورۀ قرآن مجید است. در این رساله که التنبیه نام دارد نویسنده در بیان اشکال و ایرادی که به ذهن بعضی از دانایان می رسد و از خود می پرسند: «اگر پروردگار را در آفرینش انسان  عنایتی بوده است پس چگونه است که او را پس از آنکه آفرید و برکشید به زوال آورد و به پست ترین جایها فرو افکند؟» به رباعیی از عمر الخیام  استناد جسته است. در حال حاضر این قدیمترین جایی است که به رباعیی از خیام بر می خوریم. پس از این تاریخ تعداد متونی که در آنها یک یا چند رباعی به اسم خیام نقل شده است فزونی می گیرد و بدانجا می رسد که در اواسط قرن نهم هجری _ یعنی حدود 300 سال پس از مرگ خیام _ مجموعه هایی مستقل از رباعیات منسوب به او پدید می آید.

..............................................................................................

 

عبارات بالا پاراگراف نخست پیشگفتار کتاب تازه منتشر شده من به نام رباعیات خیام در منابع کهن است. این کتاب را مرکز نشر دانشگاهی چاپ کرده و طبق اطلاعی که از دفتر مرکز نشر به من دادند در نمایشگاه بین المللی کتاب عرضه خواهد شد. کتاب را هنوز خودم ندیده ام. ولی حسن نیت دکتر پورجوادی مدیر دانشمند مرکز نشر دانشگاهی و سرعت عمل همکاران ایشان در چاپ کتاب در خور ستایش است.

            این کتاب پژوهشی است که ده سال وقت صرف آن کرده ام. البته نگارش کتاب یک سال بیشتر وقت نبرد ولی گردآوری منابع آن و مواد تحقیقی مورد نیاز خیلی وقت و انرژی از من گرفت. یکی به خاطر دشواری دسترسی به منابع خطی و عکسی و حتی بعضی منابع چاپی بود و دیگر وسواس زیادی که در مورد این کتاب داشتم. به خاطر بعضی منابع که وجودشان را ضروری می دانستم و در کتابخانه های خارج از ایران بودند دو سال انتظار کشیدم. الان کمابیش از این کتاب راضی هستم.

گام نخست در شناسایی رباعیات اصیل خیام این است که منابع موجود را بشناسیم و بسنجیم. این کتاب برای برداشتن همین گام نخست تألیف شده است. کتاب بعدی که کارهای آن را نیز از ده سال پیش آغاز کرده ام و امیدوارم سال آینده به اتمام برسد شناسایی گویندگان تعدادی از رباعیات منسوب به خیام و بحث در مورد مکتب خیام در رباعی فارسی است. البته اگر عمری باقی بود و گرفتاریهای زندگی گذاشت.

 





کلمات کلیدی :کتابهای من و کلمات کلیدی :مسایل رباعی

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ٢:٠٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۳/٢/۱٠
    لینک مطلب   نظر شما ()