۱۳۸٢/٧/٢٦

 

 

به جرئت مي‌شود گفت كه يكي از پر تيراژترين كتابهاي فارسي ديوان حافظ است. در خانه‌اي نيست كه اثري از كتاب او نباشد. هر سال ناشران مختلف ديوان حافظ را بر اساس چاپ قزويني و غني و سايه و ناييني و انجوي و ... در اندازه‌ها و شكلهاي مختلف روانه بازار مي‌كنند و مطمئنند كه در كمترين زمان سود و سرمايه با هم به جيب مبارك بر مي‌گردد و كسي هم نيست كه مدعي حق و حقوق مؤلف شود.

  باري, از جالبترين گزارش‌ ـ گفتگوهايي كه در اين ايام خوانده‌ام گزارش ويژه‌اي است كه رضا ولي‌زاده در نشريهء جهان كتاب (ش 141 , 19 مهر 82) به مناسبت روز جهاني حافظ با چند تن از چهره‌هاي صاحب نام عرصه فرهنگ و ادب ـ از قبيل منوچهر آتشي, سيمين بهبهاني, بهاءالدين خرمشاهي, محمدعلي سپانلو,‌عبدالعلي دستغيب,‌ شمس لنگرودي, حافظ موسوي, كاظم برگ نيسي و چند تن ديگر ـ انجام داده و از آنها اين سؤال غير منتظره را پرسيده است كه فرض كنيم كه شاعري به اسم حافظ نداريم و الان ـ‌ همين امروز كه در آنيم ـ‌ جوان 30 ساله‌اي به نام شمس‌الدين محمد شيرازي با يك كتاب شعر آمده و ادعاي شاعري دارد. اگر كتابش چاپ شود و شما براي اولين بار پشت ويترين كتابفروشيها با كتابي به اسم ديوان حافظ برخورد كنيد چه‌كار خواهيد كرد؟ آيا حاضريد بدون آنكه شاعرش را بشناسيد و چيزي از او بدانيد كتابش را بخريد؟ به عبارت ديگر, اگر حافظ به‌جاي قرن هشتم در دوره معاصر ظهور مي‌كرد با همين شعرهايي كه ازو در دست داريم, آيا هنوز هم همان حافظ بود با همين جايگاهي كه امروز دارد؟

    جوابهايي كه پرسش شوندگان به اين سؤال جالب داده‌اند اغلب خواندني است. اما از همه آنها خواندني‌تر جوابي است كه حسن كياييان مدير نشر چشمه و عضو هيئت مديره اتحاديه ناشران و كتابفروشان تهران به اين سؤال داده است. جواب صادقانه و عبرت‌آموز ايشان خواندني است:

        واقعيت اين است براي يك ناشر در عين اينكه مسايل فرهنگي از اهميت ويژه‌اي برخوردار است,‌ مسايل اقتصادي هم مهم است... من نمي‌دانم كتاب شاعر جواني را كه منتشر مي‌كنم بعداً به حافظ يا نيما تبديل خواهد شد يا نه؟ من در موارد مشابه اين كار را كرده‌ام و با نتايج آن ناآشنا نيستم. در چنين شرايطي,‌ ترديد حق طبيعي من است.

   

     كياييان در جواب اين پرسش كه : اگر كتاب حافظ را براي اولين بار منتشر كنيد كسي آن را خواهد خريد؟ مي‌گويد:

        امكان اينكه كسي اين كتاب را بخرد منتفي است. مگر اينكه اثر او را به استمرار در رسانه‌هاي مختلف بررسي كنند, نقدهاي ادبي درجه يك بر روي آن نگاشته شود و از طريق سخنرانيهاي متعدد توجه مخاطب را به آن جلب كنند.

 

     جالبترين پاسخ را ايشان در برابر اين سؤال داده‌اند كه: اگر قرار باشد ديوان حافظ را براي اولين بار منتشر كنيد,‌ تيراژ آن چه‌قدر خواهد بود؟

        ـ‌  500 نسخه!

 

 






به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ۱٠:۱٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٢/٧/٢٦
    لینک مطلب   نظر شما ()