۱۳۸٦/۳/۳٠

 

 

من و تو کتابیم.

جمال جمعه

ترجمه عباس نادری

تهران، نشر نزدیک، 85 ص

...

«کتاب کتابها» عنوان مجموعه شعری است از جمال جمعه شاعر عراقی مقیم دانمارک که عباس نادری آن را با نام «من و تو کتابیم» به فارسی بر گردانده و نشر نزدیک آن را سال گذشته منتشر کرده است.

جمال جمعه در سال 1956 در بغداد متولد شد و در سال 1983 به دانمارک مهاجرت کرد. از وی چندین کتاب شعر چاپ و به زبانهای مختلف ترجمه شده است. «من و تو کتابیم» (یا همان «کتاب کتابها») نخستین کتاب این شاعر عراقی است که در ایران عرضه می‌شود. شعرهای این دفتر در سال 1990 سروده شده است. عباس نادری مترجم کتاب، از وبلاگ‌نویسان قدیمی است که دو سه سال است عادت ناپسند وبلاگ‌نویسی را به دلیل مشغله‌های مهمتر ترک کرده است. وی 71 قطعه از قطعات کتاب جمال جمعه را که حال و هوای مناسب‌تری برای برگرداندن به زبان فارسی داشته‌اند، برگزیده و ترجمه کرده است. «من و تو کتابیم» با تصویرگری علی نامور و در 85 صفحه عرضه شده و کتابی خوش‌دست و خوشخوان است که مطالعه آن، آدم را در معنویت دلچسب جهان جمال جمعه فرو می‌برد.

هر قطعه این کتاب، شعر کوتاهی است در دو تا پنج سطر که از رهگذر مقایسه و تشبیه نمودن جهان پیرامونی و رفتار اشیاء و طبیعت و انسانها با کتاب، ما را به درک زیباتری از آن پدیده‌ها نائل می‌کند. و از طرفی، ظرفیت شعر کوتاه را برای انتقال مفاهیم عمیق و بلند به‌خوبی نشان می‌دهد. شعرهای این کتاب، مضامین عاشقانه و اجتماعی دارند و از تأملات فلسفی نیز تهی نیست. برخی شعرهای کتاب نیز تصویرهایی زیبا هستند از طبیعت. و البته، بعضی نیز در عین زیبایی، در ردیف کاریکلماتورهای شاعرانه جای می‌گیرند. چند قطعه از کتاب «من و تو کتابیم» را با هم می‌خوانیم:

 

دستت را به من بده

تا نخستین صفحه را بیاغازیم.

...

بگذار لمست کنم

تا نوشتن بیاموزم.

...

باد

دنبال چه می‌گردد

در جمله‌های علف؟

...

من و تو

دو کتابیم

یا دو فصل از یک کتاب؟

...

قلمی از نور می‌خواهد

آن که در ظلمت می‌نویسد.

...

ببخش مرا

نمی‌توانم بخوانمت

که ترا پیش‌تر

در دیگری خوانده‌ام.

...

به من نگو که هستی

لذت خواندنت را به‌من بده

صفحه به صفحه.

...

غنچه

کتابی است تُو به تُو

عطرش

رازش را آشکار می‌کند.

...

ما کتابیم

دلتنگی هر روز می‌خواندمان.

...

رعد

مقدمه کتاب باران است.

...

آنکه در خواب قدم می‌زند

متن زندگی را می‌نویسد

یا متن مرگ را؟

 

شعرهای کوتاه این کتاب، تا حدودی تحت تأثیر تأملات کوتاه ادونیس شاعر معروف عرب در مجموعه شعر «احتفاء بالاشیاء الواضحة الغامضة» دارد که دکتر محمدرضا ترکی پاره‌ای از آنها را پیش ازین ترجمه کرده و در وبلاگش نیز درج شده است. همچنین مقایسه آدمها با کتابها در «من و تو کتابیم»، خواننده را ناخودآگاه به‌یاد نوشته زیبای قیصر امین‌پور با عنوان «آدمها و کتابها» در کتاب «بی بال پریدن» می‌اندازد. اینکه چگونه دو نفر در دو نقطه جهان بیخبر از یکدیگر به کشف مشترکی رسیدهاند، موضوع جالبی است. چند شعر کوتاه دیگر از جمال جمعه بخوانید که از لحاظ فضا به نوشته امین پور شباهتهایی دارد:

آدمهای بی دوست

کتابهای بی خواننده‌اند.

...

بعضی‌ها

کتابهایی قدیمی‌اند

با جمله‌های رنگ و رو رفته

و جلدهای زرکوب.

...

ما کتابهایی متفاوتیم

با یک جلد.

...

می‌گویی: من کتاب نیستم

پس این همه جلد چیست؟

...

هر کس کتابی است

می‌خوانمش

تا بهترین جمله‌هایش را

برای کتابم بردارم.

 

«من و تو کتابیم» کتابی است که اگرچه از اول تا آخر در یک نشست خوانده می‌شود، اما مدتها خواننده اهل تأمل را با مضامین خودش درگیر می‌کند. ترجمه نادری، ترجمه روان و یکدستی است و از ایجاز مناسبی نیز برخوردار است. نادری کتاب را از اصل عربی برگردانده و از ترجمه انگلیسی آن نیز بهره جسته است.

 

 





کلمات کلیدی :یادداشتها و کلمات کلیدی :درباره شعر کوتاه و کلمات کلیدی :شعر کوتاه

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ٢:۳٧ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٦/۳/۳٠
    لینک مطلب   نظر شما ()