۱۳۸٥/۱٠/۸

 

چاپ ششم ترجمه ترانه‌های خیام اثر صادق هدایت در استانبول منتشر شد. مترجم این اثر، دکتر محمد کانار و ناشر آن Yapi Kredi Yayinlari (YKY) است که از ناشران معتبر شهر استانبول به شمار می‌آورد. چاپ نخست ترانه‌های خیام با عنوان Hayyam'in Terâneleri در سال 1999 منتشر شد و به دنبال استقبال جامعه ادبی ترکیه از این کتاب، چاپ ششم آن در سال 2006 عرضه گردید.

انتشارات YKY غیر از ترانه‌های خیام (1999) و کتاب هدایت‌نامه (2005) تا کنون ترجمه هفت اثر صادق هدایت را منتشر ساخته است: زنده به گور (ترجمه محمد کانار، 1995)، فواید گیاهخواری (ترجمه محمد کانار،‌ 1997)، حاجی آقا (ترجمه محمد کانار، 1998)، سه قطره خون (ترجمه محمد کانار ، 1999)، سگ ولگرد (ترجمه محمد کانار ، 2000)، سایه روشن (ترجمه محمد کانار ،2001)، بوف کور (ترجمه بهجت نساتیگیل، 2001).

...

دکتر محمد کانار مترجم آثار هدایت، در سال 1954 در قونیه به دنیا آمده است. وی استاد ادبیات فارسی دانشگاه استانبول است و در حوزه ادبیات فارسی آثار زیادی منتشر ساخته است. تصحیح و ترجمه رباعیات اوحدالدین کرمانی (استانبول، 1999)، آنتولوژی داستان‌نویسان پیشرو ایران و افغانستان (استانبول، 1995) و ضرب المثلهای فارسی (استانبول، 1996) از جمله این آثار است.

...

صادق هدایت ترانه‌های خیام را در سال 1313 شمسی منتشر ساخت. این کتاب دارای یک مقدمه و سه بخش است. هدایت در مقدمه کتاب، روش کار خود را در گزینش رباعیات خیام توضیح داده، در دو بخش دیگر به معرفی «خیام فیلسوف» و «خیام شاعر» پرداخته و در بخش پایانی کتاب، 143 ترانه گزیده خیام را که به گمان خود اصیل تشخیص داده، تحت هشت موضوع کلی درج کرده است: راز آفرینش، درد زندگی، از ازل نوشته، گردش دوران، ذرات گردنده، هرچه باداباد، هیچ است، دم را دریابیم. این کتاب همچنین شش مجلس تصویر از درویش نقاش (آندره سوریوگین) دارد و از زمان انتشار تا کنون بارها بصورت رسمی و غیر رسمی منتشر شده است. هدایت غیر از این کتاب، کتاب دیگری نیز به اسم مقدمه‌ای بر رباعیات خیام دارد که در سن 22 سالگی نوشته و در سال 1303 شمسی چاپ و نشر شده است. این کتاب، اولین اثر منتشر شده هدایت است و دارای مقدمه‌ای است که عمدتاً برگرفته از کتاب تاریخ ادبیات ادوارد براون است و 195 رباعی نیز دارد و علاوه بر نثر ناپخته و فاضل مآبانه آن، از حرفهای تازه نیز عاری است.

...

ترانه‌های خیام پس از انقلاب بصورت زیر زمینی و غیر رسمی و زیراکسی بارها چاپ و توزیع شده و یکی از پر طرفدارترین آثار خیام به‌شمار می‌رود. اگرچه به اعتقاد من، این اثر فاقد پشتوانه علمی و پژوهشی است و آینه‌ای است که بیشتر صادق هدایت را در آن می‌توان دید تا حکیم عمر خیام را. در دولت خاتمی که گشایشی در کار نشر پدید آمد، آثار صادق هدایت پس از سالها توقیف اجازه نشر یافت و ناشران تا توانستند از این فضا سوء استفاده کردند تا استفاده. هر دو کتابهای هدایت را برادر زاده او جهانگیر هدایت با عنوان خیام صادق یکجا چاپ کرد (نشر چشمه، 1381) که بعضی عبارات آن به سلیقه بررسان کتاب، تغییر یافته یا حذف شده است و نمی‌توان آن را در مجموع کتاب اصیلی به‌شمار آورد. مضافاً آنکه جهانگیر هدایت به موضوع کار اشراف چندانی نیز نداشته است و این از مقدمه ضعیف و نحیفی که بر کتاب نوشته کاملاً هویداست.

...

نگارنده نقدی بر روش هدایت در گردآوری رباعیات خیام نوشته است که در مأخذ ذیل قابل دسترسی است. در این مقاله، من نگاه یکسویه و تعصب‌آمیز و غیر کارشناسانه هدایت را نقد و بررسی کرده‌ام:

ـ سید علی میرافضلی، «صادق هدایت و ترانه‌های خیام»، نشر دانش، سال 16، ش 1: بهار 1378، ص 27 ـ 39

...

برای دیدن کم و کیف کار هدایت در کتاب ترانه‌های خیام ، نوشته‌های زیر نیز راهگشاست:

ـ فولادوند، محمد مهدی، «سهم صادق هدایت در شناسانیدن خیام»، فرهنگ، سال 12، ش 29 ـ 32: بهار ـ زمستان 1378، ص 33 ـ 52

ـ پاکدامن، ناصر، «مقدمه بر رباعیات حکیم عمر خیام»، شناختنامه صادق هدایت، تهران، 1379، ص 471 ـ 485

ـ بهارلو، محمد، «هدایت در ملتقای خیام و کافکا»، نامه نویسندگان ایران، ج 2: زمستان 1381، ص 167 ـ 187

 

 





کلمات کلیدی :یادداشتها و کلمات کلیدی :مسایل رباعی

به قلم : سید علی میرافضلی ; کتابت در ساعت ٦:٤٧ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۱٠/۸
    لینک مطلب   نظر شما ()